Header interview de voorleesexpress 4
Header interview de voorleesexpress 4
Interviews

De VoorleesExpress hoopt jonge kinderen enthousiast te maken over lezen: “Ze staan te springen bij de voordeur om weer samen te lezen.”

Door: Reina Zenden
27/01/2021
4 min

De VoorleesExpress is een landelijk vrijwilligersproject gericht op jonge kinderen met een Nederlandse taalachterstand. Dit project wordt in Utrecht uitgevoerd door Taal Doet Meer. Vrijwilliger Anneke van den Maagdenberg werkt al jaren bij de VoorleesExpress Utrecht. “Een deel van de kinderen uit anderstalige gezinnen heeft een Nederlandse taalachterstand. Juist als kinderen op jonge leeftijd vertrouwd raken met (voor)lezen en boeken hebben zij hier later veel profijt van."

Een jong kind is enorm gevoelig voor taal. Zodra kinderen naar school gaan zie je een groot verschil in woordenschat. Voorlezen draagt hier veel aan bij. Kinderen uit gezinnen met ouders die thuis een andere taal spreken of simpelweg niet gewend zijn om voor te lezen, halen deze taalachterstand maar moeilijk in. De VoorleesExpress moedigt gezinnen aan om meer te lezen gemotiveerder zijn om te lezen, wat zich uit in het lezen van meer boeken en leesvaardiger zijn. Of daardoor lezen ze meer boeken.

Belang van taalontwikkeling

Maar hoe zorgt de VoorleesExpress dan voor deze extra aandacht? “Op de eerste plaats ondersteunen wij gezinnen, daarom gaan wij niet naar scholen maar komen bij de ouders thuis. Hierbij richt de VoorleesExpress zich op kinderen uit anderstalige gezinnen die een taalachterstand hebben”, legt Anneke uit. Het aanmeldproces begint allemaal bij de scholen. “Door de basisschool of het peutercentrum worden kinderen bij de VoorleesExpress aangemeld. Er wordt gekeken of er een match is tussen het kind en een vrijwilliger en die komt vervolgens twintig keer bij het gezin thuis om een uurtje voor te lezen. Dit kunnen ook andere dingen zijn zoals liedjes zingen of samen lezen, dit hangt echt van de leeftijd af. Het belangrijkste is dat we een uur lang praten met elkaar en bezig zijn met Nederlandse taal.”

Belangrijke rol van de ouders

“Wist je dat ouders de belangrijkste rol spelen bij voorlezen?”, vraagt Anneke. “Wij focussen ons niet alleen op de kinderen, maar vinden het juist belangrijk om ook ouders te betrekken in het proces van taal. Uiteindelijk is het ook de bedoeling dat zij het voorlezen gaan overnemen. Sommige ouders vinden dit op het begin lastig of zijn het simpelweg gewoon niet gewend. Zeker bij kinderen met een immigratie-achtergrond merken wij dat ouders bijna niet voorlezen omdat zij de Nederlandse taal niet goed beheersen”, vertelt Anneke. “Het gaat erom dat je jouw kind taal aanbiedt, ook voor ouders met een andere achtergrond is het goed dat ze voorlezen in hun eigen taal. Hoe beter de woordenschat van hun moedertaal, hoe makkelijker de tweede taal volgt.”

Lezen een plek geven in het gezin

Naast de focus op ouders vindt Anneke het ook heel belangrijk dat voorlezen een ritueel wordt. “In sommige gezinnen speelt lezen geen belangrijke rol. Wij proberen ervoor te zorgen dat lezen en taal een duidelijke plek krijgt”, vertelt Anneke. “Daarom gaan wij ook samen met de ouders en het kind naar de bibliotheek om meer te verdiepen in verschillende soorten boeken. Wij willen ouders ook echt meegeven dat veel praten en voorlezen heel belangrijk is. Ookal kan je kind nog niet praten, samen door een prentenboek heen bladeren of zelf verhalen vertellen draagt echt bij aan de ontwikkeling van je kind.”

Kinderen enthousiast maken

Een taalachterstand onder jonge kinderen is natuurlijk ernstig. Met initiatieven zoals de VoorleesExpress hopen de vrijwilligers kinderen het plezier van lezen te laten zien. “Het doel van de VoorleesExpress is echt om kinderen enthousiast te maken. De vrijwilligers van de VoorleesExpress zijn geen beroepskrachten of logopedisten. Het zijn mensen die zelf graag lezen en dit graag overbrengen. En die anderstalige gezinnen graag willen helpen om hun plek in onze samenleving te vinden. Spreken en lezen van de Nederlandse taal is hierbij een belangrijke voorwaarde”. vertelt Anneke.” Voorlezen is een prachtige manier om de woordenschat van een kind uit te breiden. Er zijn tal van mooie prentenboeken met illustraties en tekst die elkaar ondersteunen. Met gerichte en simpele vragen kun je kijken of het kind het verhaaltje ook werkelijk begrijpt. Bij het selecteren van de boeken hou je natuurlijk rekening met de interesses van het kind."

Interesses aanwakkeren

Maar ook voor scholen is het lastig om ieder kind goed te voorzien van lezen: “Ik kan begrijpen dat scholen tegenwoordig veel op hun bordje krijgen. Ieder kind is weer anders, met andere interesses”, legt Anneke uit. Maar des te meer vindt ze initiatieven zoals de VoorleesExpress belangrijk. “De VoorleesExpress geeft een kind echt de een op een aandacht die het kind nodig heeft. Als een kind niet gemotiveerd is om te lezen en niet enthousiast is, dan wordt het erg moeilijk om hem of haar aan het lezen te krijgen. Door echt in te zoomen op interesses of het niveau van een kind lukt het steeds beter om hen te motiveren en hun interesses in boeken aan te wakkeren.”

Verhaal en emotie

Om voorlezen leuker te maken voor kinderen deelt Anneke haar beste tips: “Luister en kijk goed naar de interesses van het kind en sluit daarop aan. Het is daarbij ook goed om te kijken naar de onderwerpen die je als ouder zelf leuk vindt. Deze onderwerpen kun je veel beter overbrengen en maakt het leuker om te vertellen.” Maar ook de inhoud van het verhaal kan bijdragen aan het enthousiasme van kinderen. “Maak kinderen van te voren al enthousiast door te praten over de kaft van een boek of van te voren te vragen waar het boek over gaat. Hierbij draait het niet alleen om informatief voorlezen, maar ook het overbrengen van een verhaal en emotie. Als ik samen met iemand een boek over dieren lees, stamp ik door de kamer als een olifant. De keer daarop dat ik langs kom, staat het kind weer te springen bij de voordeur om samen te lezen.”

Beeldmateriaal van Taal Doet Meer

Reina Author Photo
Reina Zenden