Interview

Bitterzoete thee - Het leven van een vluchteling

Bitterzoete Thee

Op de radio, televisie, in de kranten, dagelijks horen we verhalen over vluchtelingen. Zelden komen vluchtelingen zelf aan het woord. Zahed Nurin schreef met Bitterzoete thee zijn waargebeurde geschiedenis. Hij nodigde Janneke Siebelink uit om bij hem thuis te komen eten.

Je hebt geen garantie

Je besluit te vertrekken, wat gebeurt er dan?
We kregen een smokkelaar. De eerste indruk van hem was negatief en hard. Met dat gevoel stap je in het busje met de hoop om de eindbestemming te bereiken, maar ook met veel angst en zorgen over de weg en de route. Je gaat naar een land dat altijd een probleem is geweest voor jouw land. Toch moet je, om je doel te bereiken, via dat land, Pakistan, naar Europa. We hadden geen keus.

Je komt na een hele beangstigende reis aan in Nederland. Wist je dat je naar Nederland ging?
Het was wel tegen ons gezegd, maar we wisten het niet zeker. Zo’n smokkelaar kan van alles zeggen. Je weet niet of je zo iemand kunt vertrouwen. Er was geen klik en hij was heel hard in zijn doen en laten. Alsof hij geen hart had. Hij gaf bevelen en wilde gewoon geld aan ons verdienen. Op dat moment heb je geen garantie. Je hoopt dat je je eindbestemming bereikt. Onderweg ben je bang. Vooral vanaf Kabul tot het vliegtuig, dat is de meest spannende route. Elke keer dat het busje gestopt wordt door een controlepost, probeer je je te beheersen. Mijn vader is een heel gevoelige man en mijn zusjes zochten als vrouw in Afghanistan bescherming bij mannen, dus ik moest mijn gevoelens onderdrukken en uitstralen dat er niks aan de hand was. Maar ik was toch elke keer bang dat de Taliban de vrouwen ging verkrachten onderweg of mij ging vermoorden.

Zahed

Bang

Hoe was het om in Nederland te zijn? Heb je een eerste herinnering daaraan?
De eerste herinnering is de eerste nacht. Wij moesten op Schiphol blijven. We waren bang dat we teruggestuurd werden. We kregen twee kamers op Schiphol, maar we wisten niet waarom we daar moesten blijven. We dachten: we blijven op het vliegveld om met het volgende vliegtuig terug te gaan. Het was een luxe hotel, maar ik deed de hele nacht geen oog dicht.

Je wilde de kloof overbruggen tussen hoe mensen nu over Afghanistan denken en hoe het land werkelijk is voor bewoners. Eigenlijk wilde ik concreet een verhaal vertellen over gewone mensen die net als jullie ook gelukkige jaren hebben gehad als kind, met liefde en geluk, en opeens verstoort de oorlog alles. Ik wilde de herkenbaarheid bevorderen en onzichtbare kanten laten zien. Mensen oordelen op basis van alleen uiterlijk, maar ik ben er van overtuigd dat er veel overeenkomsten zijn.

Mijn grootste boodschap is dat alle mensen hetzelfde zijn. Iedereen houdt van vrede en liefde.

Zahed Nurin Auteursfoto K 202X300
Zahed Nurin

Heel anders

Wat vond je het moeilijkste om te beschrijven in Bitterzoete thee?
Ik vond verschillende fragmenten heel erg emotioneel, bijvoorbeeld de periode van onderduiken, de benauwdheid, de machteloosheid. Het moment van afscheid, mijn moeder die zweepslagen krijgt van een Talib, en het verdriet van mijn vader tijdens de gezinshereniging.

Waar moest je het meest aan wennen in Nederland?
Het gevoel van veiligheid was alles voor mij. Ik dacht: dit is mijn land. In het begin kon ik alles ontvangen en accepteren, maar op een gegeven moment, toen ik ging werken, moest ik aan agenda’s wennen, aan de structuur van leven, maar ook aan de gelijkwaardigheid. Ik zei u tegen mijn docent SPH, maar ze zei: “je mag jij zeggen.” Wij waren altijd gewend aan hiërarchie en ineens moesten we wennen aan die verhouding.

Zahed2

Bijdragen aan Nederland

Je ziet vluchteling zijn als een kans.
Als ik in Afghanistan was gebleven, was ik een Afghaan met een beperkt zicht op de wereld. Nu ik in Nederland ben en in aanraking ben gekomen met verschillende geloven en de Nederlandse cultuur, kan ik me hier thuis voelen, maar ook daar, en vanuit die vensters kijken. Dat werkt heel bevrijdend.

Wat kan een Nederlander concreet doen om een vluchteling te helpen?
Zie in eerste instantie de kwaliteiten van de vluchteling. Help hem te participeren. Want ieder mens wil iets doen. Dat is goed voor de beeldvorming, positief voor de vluchteling zelf en ook positief voor de Nederlandse mensen. Die hebben nog niet het gevoel dat er geen overlast komt. Vluchtelingen willen ook bijdragen. Ze hebben een diep verlangen om iets te geven, want zij hebben iets groots gekregen hier: veiligheid, vrijheid, warmte. Ze willen iets terugdoen, anders voelen ze zich ook schuldig, zo van: we krijgen alleen maar.