Recensie

De rode dageraad: "Een waardige afsluiter van een historisch belangrijke drieluik, de Moskou-trilogie."

Header De Rode Dageraad

De Amerikaanse journalist, biograaf en romanschrijver Simon Sebag Montefiore is voornamelijk bekend geworden door zijn non-fictie-bestsellers De Romanovs en Stalin. Na deze succesvolle boeken besloot hij een drieluik te gaan schrijven over de periode ’40 – ’45. Deze fictieve romans speelden zich af tijdens verschillende fasen van de strijd van de Nazi’s tegen de Russen. Als 1e deel van deze Moskou-trilogie verscheen Sashenka, vervolgens Een koude winternacht en tenslotte de afsluiter De rode dageraad.

"Driehonderd ruiters, zwiepende paardenstaarten, kletterende bitten tussen de paardentanden, krakend leer, rinkelende sporen.."

Het verhaal

Het is 1942 en Nazi-Duitsland is bezig met de verovering van de Russische stad Stalingrad. Stalin zet alle mankracht in die voorhanden is om de stad uit handen van de Duitsers te houden. Zelfs gevangenen wordt vrijheid in het vooruitzicht gesteld als ze een bepaalde prestatie willen leveren in dienst van het Russische leger. Een van die gevangenen is de joodse schrijver Benja Golden die enkele jaren eerder ten onrechte is veroordeeld voor daden die hij nooit heeft gepleegd. Hij neemt de opdracht aan tegen het vooruitzicht dat de kans 99,9% groot is dat hij het niet zal overleven. Er wordt een peloton samengesteld van gevangenen, het zogenaamde sjtrafbat (strafbataljon). Het bataljon vertrekt voor zijn opdracht en onderweg raakt Benja licht gewond waarna hij wordt geholpen door een Italiaanse verpleegster Fabiana Pellegrini.

Het is ook in die tijd dat de dan 16-jarige dochter van Stalin, Svetlana Stalina, werk van de joodse schrijver Lev Sjapiro leert kennen en hem vanuit het Kremlin een compliment per brief laat bezorgen. Voorzichtig ontwikkelt zich iets moois tussen hen, dat Svetlana uiterst geheim wil houden voor haar vader die de relatie zeker niet zal goedkeuren.

Opzichzelfstaand

Evenals de beide vorige delen is ook De rode dageraad los te lezen zonder dat men informatie mist. Het verhaal is volledig opzichzelfstaand, de enige referentie is de oorlog van Duitsland tegen Rusland. Montefiore is het ruimschoots gelukt om de twee verhaallijnen op wonderbaarlijke wijze te integreren in deze zwarte periode. Op onnavolgbare wijze schetst hij de overlevingsstrijd van burgers die als frontsoldaten moeten leven, tijdens de uitvoering van een haast onmenselijke opdracht.

"Als de kogels op zijn, moeten jullie je sabel gebruiken, en als de sabels op zijn, doden jullie ze met je blote handen…"

Onmogelijke liefdes

Dit alles wordt romantisch gekleurd met het verhaal van twee onmogelijke liefdes. Uitlekken van deze verhoudingen kan grote gevolgen hebben voor alle personen die er een rol in spelen. De reputatie die Stalin in die periode al heeft opgebouwd geeft weinig vertrouwen op een goede afloop als de liefdesgeheimen uitlekken. Daarnaast wordt de lezer een inkijkje gegund in de plannen die beide leiders, Hitler en Stalin, hebben ontwikkeld om hun doelen te bereiken. De klok tikt door, de strijd duurt voort maar niet een van de scenario’s lijkt een ideale oplossing voor de bevolking van beide landen te zijn.

Met dit derde deel rondt de uiterst deskundige Montefiore zijn Moskou-trilogie op formidabele wijze af. Hij brengt hierin de geschiedenis tot leven en geeft een gitzwart verhaal met beide fictieve verhaallijnen en romantisch gekleurde tint. Met een onverwachte plotwending aan het einde die de meeste lezers uiteindelijk tot volle tevredenheid zal stemmen.

Wil je altijd op de hoogte zijn van de boeken binnen jouw favoriete genre? Stel je voorkeur in en ontvang updates.