Recensie

Het geheime leven van vissen: "Een vis is een individu met een persoonlijkheid en relaties"

22-8-2018
Header Het Geheime Leven Van Vissen

Er zijn veel boeken over vissen geschreven, maar nog nooit namens vissen. Jonathan Balcombe wil in zijn boek ‘Het geheime leven van vissen’ de vis een stem geven op een manier die vroeger niet mogelijk was. Dankzij doorbraken in ethologie, sociobiologie, neurobiologie en ecologie begrijpen we nu beter hoe de wereld er voor vissen uitziet, en hoe zij de wereld voelen en ervaren.

Achtergrond

Jonathan Balcombe is afgestudeerd in drie richtingen van de biologie, waaronder ethologie, de studie naar het gedrag van dieren. Hij heeft diverse functies aan de universiteit van Washington DC en schrijft artikelen en boeken over het dierenrijk. In zijn jeugd had hij al tegenstrijdige gevoelens over de vis en het vissen. In het laatste jaar van zijn bachelor biologie heeft hij een studie viskunde gedaan, hij raakte gefascineerd door vissen.

Combinatie

Het Geheime Leven Van Vissen is een combinatie van wetenschap met luchtige verhalen van ontmoetingen tussen mensen en vissen. Deze combinatie houdt het fijn om te lezen. Door de afwisseling wordt het niet te veel wetenschap of juist te zweverig.

”Het is niet gemakkelijk om een vis te zijn, vooral niet in het tijdperk van de mens.”

Fundamentele ommekeer

Jonathan Balcombe verkent de mogelijkheid dat vissen individuen zijn waarvan de levens voor henzelf heel anders zijn dan voor ons. Voor ons zijn ze bijvoorbeeld een bron van winst of amusement. Vissen zijn collectief de meest uitgebuite dieren op aarde. De wetenschappelijke kennis over het gevoel en de cognitie van vissen is inmiddels zo ver gevorderd dat het wellicht tijd is voor een fundamentele ommekeer in hoe wij over vissen denken en ze behandelen. Het geheime leven van vissen kan voor deze ommekeer zorgen.

Strengere regels

“Aquaria illustreren wat de wetenschap aantoont: vissen hebben een sociaal leven. Ze zwemmen samen; ze herkennen andere individuen aan hun uiterlijk, geur, stem en andere zintuigelijke kanalen; ze kiezen hun partner niet lukraak, en ze werken samen.”

Al deze dingen wist ik niet, er klopt dus ook niets van het drie seconden geheugen van vissen. Door dit boek zie je vissen meer zoals andere (huis)dieren, je kan er een band mee opbouwen. Ook kijk ik heel anders tegen de schappen vol vis in de supermarkt aan: er moeten veel strengere regels komen voor zowel het vissen op wilde vis als voor de kweekvisserijen. Gelukkig komt hier steeds meer aandacht voor.

”Elk dier dat we nu als dom en saai beschouwen, kent zijn eigen wonderbaarlijke geheimen. Alleen heeft niemand ze nog weten te ontdekken.”(Vladimir Dinets, Dragon Songs)

Opzoeken

Jonathan Balcombe vertelt over veel soorten vissen van over de hele wereld en hun eigenschappen of de onderzoeken die ermee gedaan zijn. Ik had de hele tijd mijn telefoon naast me om op te zoeken hoe deze vissen er uitzien, daar word je benieuwd naar. Ik wist niet dat er zoveel te leren valt over vissen.

Veranderen

Dit boek maakt twee dingen duidelijk; feiten over vissen en hoe wij met vissen omgaan. Vissen hebben een bewustzijn en beschikken over allerlei eigenschappen waar wij nog niets of weinig van weten. De manier waarop wij met vissen omgaan moet veranderen. De visstand wordt steeds lager, als we op deze manier doorgaan zijn de oceanen straks leeg. En, vissen hebben gevoel; hoe ze nu sterven is gruwelijk, ook dat moet veranderen. Jonathan Balcombe heeft dat heel mooi beschreven: ”Als we één algemene conclusie kunnen trekken uit de huidige stand van het wetenschappelijk onderzoek naar vissen, is het dat vissen niet slechts leven, maar ook een leven hebben. Het zijn geen dingen, maar wezens. Een vis is een individu met een persoonlijkheid en relaties. Hij of zijn kan vooruitdenken en leren, waarnemen en innoveren, troosten en treiteren, en momenten ervaren van genot, angst, speelsheid, pijn en – vermoed ik – vreugde. Een vis voelt en weet.”

Wil je altijd op de hoogte zijn van de boeken binnen jouw favoriete genre? Stel je voorkeur in en ontvang updates.