Header Andre kuipers
Header Andre kuipers
Interview

André Kuipers: van ruimtevaarder tot prentenboekenmaker van de Kinderboekenweek 2019

2-10-2019

André Kuipers, wie kent hem niet? Hij zag de aarde zoals maar weinigen haar zagen: vanuit de ruimte. Met de ruimte als grootste inspiratiebron schreef hij diverse kinderboeken. Zo ook de nieuwkomer André het astronautje op zoek naar Laika. Hét prentenboek van de kinderboekenweek 2019.

Het thema van de kinderboekenweek is reizen. Wat is jouw favoriete reisbestemming, op de ruimte na?
''Moeilijke vraag, ik wil graag de hele planeet zien. Ik hou vooral van grootse landschappen en bijzondere omstandigheden als een zonsverduistering. Ik heb er diverse gezien, het is een magisch schouwspel. Verder vind ik het prachtig om door een woestijn of berglandschappen heen te trekken. Ik heb vroeger veel gelift en zag dat echt als een sport. Ook staan plekken met adembenemende onderwaterwerelden, jungles en de Nijl in Egypte nog op mijn to do lijstje. Vanuit de ruimte heb ik veel kunnen zien. Zo vond ik de turquoise wateren bij de Bahama’s zo mooi dat ik na mijn terugkomst daar ben gaan duiken.''

Wat zijn jouw favoriete kinderboeken geweest in jouw jeugd?
''Wat ik heel leuk vond om te lezen was de reeks van de Kameleon. En ook de mannen van de Discus, deze spannende avonturen geschreven door een Fries, verslond ik. De reeks gaat over een vader die met zijn zoons die een vliegende schotel bouwt en zo allerlei mensen helpt. Toen ik een jaar of twaalf werd kreeg ik van mijn oma mijn eerste science fiction boekjes. Voor een gulden kocht ze er drie bij de lokale sigarenboer. Deze boeken las ik ’s avond stiekem in bed onder de dekens met een zaklantaarn. Ze hebben mij erg gestimuleerd in mijn ruimtevaartdroom.''

Hebben de boeken die jij zelf hebt gelezen invloed gehad op de boeken die je nu zelf maakt?
''Jazeker! De ruimtevaart heeft altijd al mijn interesse gehad en de verhalen over het heelal met raketten, ruimtepakken en andere planeten hebben mij aangezet tot andere wetenschappelijke interesses. Omdat ik geïnteresseerd raakte in science fiction vond ik natuurkunde erg boeiend. Dit ging ook bij mijn docenten niet onopgemerkt voorbij. Tijdens de lessen werd er extra verteld over het heelal, lichtsnelheden, etcetera. Dat ging er bij mij in als koek! Verder is de ruimtevaart natuurlijk een ultieme manier van reizen waar veel creativiteit in kan worden gestopt.''

Je hebt kinderen, houden die van lezen?
''Dat valt helaas tegen. Maar met de nieuwe generatie moet je ook realistisch zijn. We worden tegenwoordig ingehaald door de techniek. Mijn oudste dochter studeert Diergeneeskunde in Gent en leest zich daarentegen wel helemaal suf. Maar dan wel op wetenschappelijk gebied. De tweede heb ik niet vaak betrapt op het lezen van een boek, mijn jongste dochter van elf leest wel en mijn zoon van dertien heeft dyslexie, dus ziet lezen als een marteling. Iets wat ik overigens goed kan begrijpen. Ik heb ooit, toen ik al in de veertig was, Russisch moeten leren. De woorden waren lang en zag ik als pure lettersoep zonder verbanden. Zo moet hij zich ook voelen. Hij lost het creatief op met de hulp van een vertaalfunctie waar hij tekst in zet, die vervolgens hardop wordt voorgelezen. Dus inmiddels ben ik de persoon die niet meer van deze wereld is. Dan mag ik wel astronaut zijn, ook ik ga achterlopen als ik niet oplet. Daarom vind ik pushen om te lezen onnodig. Ze komen op een andere manier aan dezelfde informatie.''

En dan even over het hele schrijfproces. Wat vind jij leuk en waar haal jij de inspiratie vandaan?
''Het begon allemaal met het vertellen van een verhaaltje. Vroeger schreef ik graag opstellen waar ik mijn dromen als inspiratiebron voor gebruikte. Ik had mooie fantasieën en haalde hoge cijfers. Ik wilde vroeger graag schrijver worden, maar typte met twee vingers dus heb ik deze droom maar laten varen (lacht). Mijn eerste boek is ontstaan toen ik via een videoverbinding vanuit het internationale ruimtestation verhaaltjes vertelde aan mijn jongste kinderen die toen drie en vijf jaar waren. Zo probeerde ik hun aandacht wat langer vast te houden, want anders was het na drie minuten: ‘doei pap’ en verdwenen ze om verder te gaan met hun speelgoed.''

Wat is het moeilijkste aspect aan het bedenken en schrijven van het verhaal?
''De creatieve vrijheid in balans te brengen met de werkelijkheid. Wanneer je te veel loslaat, krijg je dingen die écht niet kunnen. Je kunt nu eenmaal niet in de ruimte zonder ruimtepak, maar je kunt ook niet alles conform de werkelijkheid doen want dan wordt het niet leuk voor kinderen. Dus moeten we onze fantasie gebruiken. Zolang de basisprincipes kloppen, kunnen Natascha Stenvert, de illustrator en ik al onze creatieve ideeën kwijt.''

Zijn de boeken geschreven om kinderen wat bij te brengen of dienen ze als entertainment?
''De oorsprong ligt bij het feit dat ik de aandacht van mijn kinderen er bij wilde houden in de periode dat ik veel weg was. Maar tegelijkertijd probeer ik de kinderen iets te leren. Het viel mij op dat bij de theaterlezingen die ik gaf, vaak jonge kinderen in het publiek zaten. Dat verbaasde me want de lezingen vonden meestal in de avond plaats. Zo kwam ik op het idee om ook dingen te doen die speciaal voor kinderen zijn, zoals dit prentenboek voor de kleintjes en de theatervoorstelling Space Academy voor kinderen vanaf 8 jaar, die vanaf november is te zien. Ik probeer zo veel mogelijk verschillende doelgroepen te inspireren op een speelse en humoristische wijze, met als doel dat wetenschap en techniek heel leuk zijn. We hebben de jonge generatie heel hard nodig om innovatieve oplossingen te bedenken voor de problemen op onze planeet, die het hoofd te kunnen bieden en beter voor de aarde te zorgen.''