Video Interview

De Grijze Jager-auteur John Flanagan: "Het leuke aan kinderen is dat ze alles willen weten"

Door: Janneke
16-06-2017

De Australische schrijver John Flanagan schreef in eerste instantie verhalen om zijn zoon Michael aan het lezen te krijgen. Inmiddels zijn er twaalf boeken verschenen in de Grijze Jager-reeks, plus nog twee uit de De Grijze Jager - De vroege jaren serie en zijn zijn boeken wereldwijd enorm populair. Janneke Siebelink, hoofdredacteur van online magazine lees.bol.com, sprak hem op de Grijze Jager Dag over zijn succes, zijn zoon Michael en hoe zijn boeken kinderen aan het lezen krijgen.

Welkom op je eigen feestje. Hoe is dat voor jou?
Geweldig. Dit is mijn vierde keer in Nederland en elk jaar is het beter dan het jaar ervoor. Ik ben echt verrast. Zoveel mensen in mooie outfits en ze gedragen zich ook nog eens heel netjes.

Wordt dit alleen in Nederland georganiseerd?
Ja, dit hebben we in Australië niet. Jullie zijn zo enthousiast, geweldig. Vorig jaar zei ik dat jullie allemaal gek zijn, en dat is ook zo. En ook fantastisch dat het allemaal meisjes zijn!

Hoe komt dat?
Dat weet ik niet, maar ik vind het geweldig. Na het tweede jaar ofzo ben ik met een Amerikaanse uitgever gaan werken, en die zei: "Heb je ideeën voor een boek dat meisjes leuk vinden?" En ik zei: "Ja, De Grijze Jager." Meisjes vinden het heel erg leuk. Ik denk dat ze het iets later leuk gaan vinden dan jongens, omdat ze de romantiek leuk vinden. Veel meiden vinden Gilan de jonge knappe jager. Hij is lang en knap en dat vinden ze leuk aan hem. Niet romantiek in de zin van liefde en zoenen, maar de romantiek op die leeftijd.

Er zijn ook Grijze Jager Dagen waar kinderen naartoe kunnen. Is dat belangrijk in het huidige digitale tijdperk?
Het is fantastisch. Ik ontvang graag e-mails van lezers en ik beantwoord ze ook. Ik heb weleens een e-mail gehad van een jongen in Amerika die schreef: "Ik zat vroeger altijd de hele dag achter de computer, maar toen ontdekte ik pijl en boog en nu ga ik vaak naar het bos om daar te oefenen." Ik heb hem naar buiten gekregen, geweldig.

Had je ooit van dit succes kunnen dromen? Het begon met een serie verhalen voor je zoon om hem aan het lezen te krijgen en tien jaar later vond je dochter dat je er een boek van moest maken.
Ja, ik had al boeken geschreven, maar die verkochten niet. Toen ik van deze verhalen een boek maakte, werd het wel geaccepteerd en dat was heel spannend. Ik herinner me die dag nog goed, het eerste jaar dat ik in Australië werd gepubliceerd. Ik was echt ontzettend blij. Ik las de proefdrukken, maar op een verschrikkelijke dag dacht ik: wat als niemand het leuk vindt? Dat zou hartverscheurend zijn. Daarom ben ik nu zo blij.

Gjd2017 1

"Hij is dyslectisch, maar hij vindt jouw verhalen zo leuk dat hij is blijven doorzetten”

 Hoe reageerde je zoon in eerste instantie op de verhalen?
Hij vond ze leuk. In het begin loog ik tegen hem. Ik zei: "Ik ben wat kinderverhalen aan het schrijven, maar ik weet niet wat kinderen leuk vinden. Wil je ze lezen en kijken of kinderen het leuk zullen vinden?" En ik heb Will natuurlijk op hem, op Michael gebaseerd. Ik schreef een verhaal per week en in de derde week kwam hij naar me toe: "Waar is mijn verhaal?" Hij vroeger er zelf om, dat vond ik geweldig. Ik weet niet of hij zichzelf herkende in Will of dat hij wist dat het personage op hem was gebaseerd. Ik heb het hem later verteld. Tijdens mijn eerste signeersessie, op zijn oude school, wilden kinderen zelfs dat hij signeerde. Hij schreef: "de oorspronkelijke Will."

Las je als kind al graag?
Ja, altijd, daarom wilde ik schrijver worden. Maar ik had nooit gedacht dat mijn werk zoveel effect zou hebben op kinderen. Wel dat ze het leuk zouden vinden, maar verder… Laatst sprak ik een jongen van veertien en zijn moeder zei: "Hij is dyslectisch, maar hij vindt jouw verhalen zo leuk dat hij is blijven doorzetten. Hij kan nu goed lezen." Hij blijkt nu alle boeken goed te kunnen lezen, en dat komt wel vaker voor. Vooral jongens houden niet zo van lezen, en dan zeggen leraren en bibliothecarissen: "Probeer dit eens" en dan willen ze blijven lezen. Het is echt fantastisch.

Wat is het geheim?
Ik denk deels dat het komt doordat ik niet bewust voor kinderen schreef toen ik begon met schrijven, dus ik schrijf niet extra makkelijk. Soms gebruik ik lange woorden en dan zegt mijn redacteur: "Dat is best een moeilijk woord." Dan zeg ik: "Ja, maar dat zoeken ze dan maar op." Je leert tenslotte woorden door te lezen. En deels komt het ook doordat ik geen lange, beschrijvende stukken schrijf. Ik houd graag de vaart erin. Omdat ik een achtergrond bij de televisie heb, gebruik ik veel dialogen, en ik vind mezelf een goede dialoogschrijver. Dus het zijn geen lappen tekst waar je je doorheen moet worstelen. Het gaat snel, het is leuk en het is spannend.

Je hebt twintig jaar in de reclame gewerkt, waar je leerde spaarzaam te zijn.
Ja, je kunt geen woorden verspillen. In een commercial heb je zestig seconden om je punt te maken. Ik probeerde de spotjes altijd wel leuk te maken, maar daar moest wel een aanleiding voor zijn. Je kunt niet een grap maken en dan zeggen: "Koop stroofwafels." De grap moest wel onderdeel zijn van het verhaal. Dat was een goede leerschool, en televisie was een goede leerschool voor het structureren van een verhaal. Ik gebruik de grondbeginselen van film en televisie nog steeds om structuur in mijn boeken aan te brengen.

Gjd2017 2

Als Will ouders had, had hij al die dingen nooit mogen doen

Waarom heb je ervoor gekozen dat je verhalen zich afspelen in de middeleeuwen?
Ik heb Will alle capaciteiten en interesses van Michael meegegeven, en hij vond indianen en de middeleeuwen leuk. Hij heeft in Japan zelfs een nieuwe boog gekocht en hij is echt goed. Hij heeft me foto's gestuurd van hoe goed hij schiet. 

Raak je zelf de weg weleens kwijt in je verhalen? Ze zijn zo ingewikkeld.
Ik verzin ze niet ter plekke. Ik ben heel gedisciplineerd bij het schrijven van mijn boeken. Ik plan de verhalen in ongeveer acht pagina's en dan verdeel ik het verhaal onder in hoofdstukken. Ik schrijf elke dag een hoofdstuk. Ik werk van maandag tot en met vrijdag, elke ochtend schrijf ik drie uur. Ik haat schrijven in de middag, dan heb ik de energie er niet voor. 's Ochtends is de beste tijd. Ik schrijf dus elke ochtend een hoofdstuk en daarna ga ik golfen, gitaar spelen of iets anders doen. Vroeger ging ik weleens in de haven van Sydney zitten, maar dat doe ik niet meer. De volgende dag ontbijt ik, lees ik de krant en ga ik weer naar mijn kantoor aan huis. Dan lees ik het hoofdstuk van de vorige dag en redigeer ik het. Vervolgens schrijf ik het volgende hoofdstuk. Ik weet altijd wat ik ga schrijven, dus ik heb nooit last van writer's block. Soms denk ik weleens: ze moeten van de ene stad naar de andere, hoe ga ik dat opschrijven? Ik kan niet zeggen: "Ze sprongen op hun paard en reden en reden en reden. Ze stopten even om te lunchen en daarna reden ze weer verder." De truc is om nooit te stoppen met schrijven. Dan schrijf ik: "Ze braken het kamp af en Will maakte vuur met dunne stokjes." Iedereen weet hoe je vuur maakt, maar ik beschrijf wat hij doet en zo kom ik weer op gang. Dan ga ik weer verder en haal ik wat ik heb geschreven weer weg.

Hoe doe je onderzoek?
Op de meeste locaties ben ik zelf geweest. Drie jaar geleden hebben mijn vrouw en ik bijvoorbeeld een cruise gedaan in het Middellandse Zeegebied, op een schip met vier zeilen. Het had ook een motor, maar meestal zeilden we. Op een dag gingen we naar Santorini. Daar heb je een vulkaan met een caldera. Ik dacht: wat een geweldige plek. Dus mijn volgende boek heet De caldera. Ik heb er wel piraten aan toegevoegd die zich daar hebben gevestigd.

Waarom vinden kinderen het zo leuk om terug in de tijd te gaan?
Dat is spannender. Mensen vragen vaak waarom ik van Will een weeskind heb gemaakt. Het antwoord is simpel: als hij ouders had, had hij al die dingen nooit mogen doen. Daarom zijn er veel weeskinderen in kinderboeken. Hij was er nooit mee weggekomen. En vanwege de vrijheid. Ik had als kind veel vrijheid, maar toen zat de wereld nog anders in elkaar. Er was vroeger weinig wat ik niet mocht in de vakantie. Ik woonde vlakbij het strand. Ik was hele dagen op het strand, van 's ochtends vroeg tot etenstijd. Of ik ging een dagje fietsen en dan kwam ik 's avonds pas thuis. Mijn moeder heeft zich nooit zorgen gemaakt.

Had je graag in de tijd willen leven waar je over schrijft?
Nee, toen hadden ze nog geen warm water uit de kraan. Ik schrijf natuurlijk een geïdealiseerde vorm. Een kind schreef me eens: "Maar hoe gaan ze dan naar de wc?" "Dat doen ze gewoon," schreef ik terug. Waarom wil je dat weten? Maar dat is juist leuk aan kinderen, ze willen alles weten.

Gjd2017 3

Ik vind het geweldig dat ik het leven van zoveel mensen heb veranderd

Kinderen zijn goede lezers. Hebben ze je weleens op een fout gewezen?
Ja, altijd, maar meestal kom ik er wel mee weg. In een boek heeft koning Duncan bijvoorbeeld blauwe ogen en in een ander boek groene ogen. Ik heb heel lang niet durven zeggen wat de kleur van zijn paard was, want ik dacht: als ik het zeg, zeg ik het volgende keer vast verkeerd.

Hoe heeft je werk zich ontwikkeld sinds het begin? Wat weet je nu dat je toen nog niet wist?
Wat ik nu weet is dat veel mensen mijn boeken leuk vinden. Ik denk dat ik in al die jaren in de reclame en bij de televisie mijn vak wel heb geleerd. Ik vind mezelf een goede schrijver. Ik zeg niet dat ik goede literatuur schrijf, maar wel goed vermaak.

Wat is het verschil?
Geen idee, maar dat is wat de recensenten zeggen. Hier in Nederland is veel meer interesse in kinderboeken. In Australië schrijven ze alleen over kinderboeken wanneer J.K. Rowling vertelt hoeveel ze heeft gekregen voor het schrijven van een boek. Alleen geld interesseert hen. Hier heb je zelfs een Boekenkrant, blogs en speciale kinderboekenwinkels. Ik ken er in Sydney maar één, en die zit bij vijf scholen in de buurt. Maar verder niet. Heel erg jammer vind ik dat.

Het begint toch bij de kinderen.
Natuurlijk, en daar word ik blij van. Bij een van mijn signeersessies kwam een vrouw naar voren, ze legde vier boeken op tafel en begon te huilen. Ik zei: "Wat is er?" Ze zei: "Ik wil je graag bedanken, want mijn zoon las nooit en door jou is hij gaan lezen en hij haalt nu goede cijfers op school." Toen kwam er een meisje in schooluniform en die zei dat zij ook betere cijfers is gaan halen door het lezen van mijn boeken. Die avond dronk ik een glas whisky en ik dacht: ik wist helemaal niet dat ik het leven van zoveel mensen kon veranderen. In al die twintig jaar in de reclame heeft niemand gezegd: "Die commercial heeft mijn leven echt veranderd." Maar het gebeurt nu regelmatig en ik vind het geweldig.

Ben je tevreden?
Meer dan tevreden. Ik ben verbaasd dat het gebeurt en zo blij dat ik dit kan doen.

Zijn er nog dingen die je graag zou willen doen?
Ik ben heel gelukkig. Ze zeggen weleens: wens niets, anders komen je wensen misschien wel uit. Nee, ik ben heel gelukkig. Ik wil nog wel een novella schrijven. Het is eigenlijk een filmscript dat ik jaren geleden heb geschreven. Het is een mooi script over een muzikant dat mogelijk wordt verfilmd. Maar ik wil er een korte roman van maken voor volwassenen.

De Grijze Jager-boeken zijn ook te lezen in Kobo Plus.

Boeken in de Grijze Jager-serie

Janneke Thumb Janneke
Praat mee