Interview

Judith Sanders en Saskia Smith: “Geldzaken zijn geen rocket science”

Interview Judith En Saskia

Vermogensbeheerder Judith Sanders merkte dat vrouwen vaak hun kop in het zand steken als het gaat om hun financiën. Journaliste Saskia Smith vond dat ze haar financiën eens goed moest regelen. Dus schreven ze samen een boek over vrouwen en financiën, ‘Zal ik het anders doen?’ Hun missie? Financieel bewustzijn creëren onder vrouwen, want Saskia is niet de enige vrouw die eigenlijk wat aan haar financiën zou moeten doen. Silvie van der Zee van online magazine lees.bol.com sprak Judith en Saskia over beleggen, financieel bewustzijn en de crisis.

“Ik loop al heel lang rond met het idee dat ik eigenlijk iets met mijn financiën moet doen”

Hoe is de samenwerking tussen jullie ontstaan?
Saskia: We zijn aan elkaar gekoppeld. Judith loopt al heel lang rond in de financiële wereld en met het idee om er iets meer mee te doen dan alleen het werk en ik loop al heel lang rond met het idee dat ik eigenlijk iets met mijn financiën moet doen. Een wederzijdse collega heeft ons toen aan elkaar gekoppeld, zo van: Misschien moeten jullie even kijken of die verhalen die in jullie hoofd rondspoken tot een samenwerking kunnen leiden. Dus zijn we aan de keukentafel gaan zitten. Daar kwam het op neer.

Saskia, jij deed eerst niet zoveel aan je financiën. Heb je nu het licht gezien?
S: Wel gezien, maar je moet het ook in actie omzetten. Ik was heel naïef, hanteerde de struisvogelpolitiek als het ging over grote bedragen. Als het ging over grote zaken als hypotheek of pensioen stak ik mijn kop in het zand. Ik ben nu bewust van hoe belangrijk het is om je geldzaken goed te regelen. Judith heeft me wat dat betreft goed opgevoed.
Judith: Al pratende kwamen we erachter dat Saskia eigenlijk doet wat heel veel vrouwen doen: ze doet een stap terug op het moment dat de bedragen wat groter worden en beslissingen daardoor belangrijker worden. Ik heb dat in de praktijk ervaren. Op een gegeven moment ben ik me erin gaan verdiepen. Hoe is dat ontstaan, waarom doen vrouwen vaker automatisch een stap terug? Het is leuk om te ontdekken dat Saskia precies hetzelfde gedrag vertoonde, maar daarna de handschoen oppakte en denkt: Hé, wacht even, het kan anders.

“Veel vrouwen hebben het idee dat geldzaken een ver-van-hun-bed-show zijn”

Toen hebben jullie dus besloten dat er echt een boek moest komen?
J: Het plan voor het boek lag er al even, maar eerlijk gezegd is het onderwerp 'beleggen' niet het meest aansprekende onderwerp. Vrouwen zeggen al gauw: “Oh nee, laat maar, dat begrijp ik niet, dat kan ik niet, dat wil ik ook helemaal niet, het spreekt me niet aan.” We moesten dus op zoek naar een manier waarop het boek interessant genoeg werd om te lezen. En dat is eigenlijk de kapstok geworden, de ervaringen die Saskia had.
S: We hebben het toegankelijker gemaakt. Veel vrouwen hebben het idee dat geldzaken een ver-van-hun-bed-show zijn, dat het ingewikkeld is. Ik ook. Ik dacht: De hypotheek, dat is twintig pagina’s met allerlei bedragen, dat moet mijn man maar doen. En pensioen, dat is pas over twintig jaar, dat zie ik dan wel weer. Om het plat te zeggen: Geldzaken is geen sexy onderwerp. Eigenlijk hebben we geprobeerd het om te draaien door te laten zien dat wij ook maar gewoon twee vrouwen zijn die met geldzaken bezig moeten. Het is niet eng. Het is geen rocket science.
J: Dat is wel de waas die altijd over de financiële wereld heeft gehangen, zeker tot de crisis. Een snelle, ontoegankelijke wereld waar heel veel dingen gedaan werden die heel veel mensen, en zeker vrouwen, niet begrijpen of aanspreken. Alles ging onder het mom van snel geld, flitsend, de eigenschappen die mannen eigenlijk graag bezitten. Dat testosteron-gedreven, competitieve, het snelle beslissen, dat volledig zelfvertrouwen. Vrouwen denken vaker: Dat voelt voor mij niet prettig aan, ik wil graag dingen overwegen, een goede overweging maken, ik wil dat het me verteld wordt op een manier die begrijpelijk is en op een prettige manier overkomt. Dat hebben we met dit boek willen neerzetten. Het is een wereld die toegankelijk is, die te begrijpen is. Sterker nog, vrouwen beschikken over de eigenschappen om het heel goed te kunnen, omdat we zo welbewust beslissingen nemen, onze stappen goed afwegen, advies durven te vragen. Eigenlijk zorgen alle eigenschappen die vrouwen hebben ervoor dat ze het heel goed zouden kunnen, mits ze de stap durven nemen.

“Het boek en de workshops zijn een soort stappenplan”

Hoe is Zal ik het anders doen? ontvangen?
S: We hebben ons doel wel bereikt. Van veel vrouwen die het hebben gelezen, horen we dat ze daarna dachten: Oh ja! Ze vonden het heel herkenbaar, dus in die zin is het goed ontvangen.
J: Ik geef workshops beleggen voor vrouwen. Ze willen wel graag meer weten, maar zijn in het begin een beetje afwachtend. Als we klaar zijn met de workshop is het vaak: “Wat gaaf, dit ga ik doen, ik kan het, ik begrijp het.” Dat hoor je ook van degenen die het boek gelezen hebben. Die zeggen: “Eigenlijk kan ik het ook gewoon.” En de manier waarop het geschreven is wordt ook heel positief ontvangen. Het is heel herkenbaar.

Wat leren vrouwen in jouw workshops?
J: Het boek en de workshops zijn een soort stappenplan. Veel vrouwen zeggen: “Beleggen? Nee!” Maar geef jezelf nu eens de kans om dit stappenplan door te lopen en zeg aan het eind van de rit dan maar: "Nee!" Maar dan hoor je vaak “ja”. In het stappenplan kijk je eerst wat beleggen is, want bijna iedereen denkt dat beleggen gokken is. In feite is het jezelf verdiepen in een bedrijf, weten wat het bedrijf verkoopt, aan wie, en daar dan een verwachting over uitspreken. Is het een product waar vraag naar is, of waar misschien juist helemaal geen vraag meer naar is? Het is logisch nadenken, en dat leg ik uit in mijn workshops. Daarnaast is het ongelofelijk belangrijk dat je doelen koppelt aan het beleggen. Stel jezelf heel kritisch de vraag: Wat wil ik ermee bereiken, wanneer wil ik dat bereikt hebben en zijn mijn doelen realistisch? Binnen een jaar een huis kopen met 50 euro per maand gaat hem niet worden. Maak je doelen behapbaar door het in stukjes te hakken. En dan is beleggen ineens geen rocket science, maar iets wat voor iedereen te doen is, groot of klein.

Beleggen kan op verschillende manieren, zoals aandelen, maar ook wijn of kunst. Hoe denken jullie over crowdfunding, ook een manier van beleggen?
J: Er zijn heel veel manieren. Het belangrijkste is dat je een manier kiest die je begrijpt en die bij je past. Het beleggen op de beurs is heel toegankelijk. Het is dagelijks verhandelbaar, dus op het moment dat jij denkt: Ik wil niet meer, dan verkoop je het en dan is het klaar. Crowdfunding is mooi, maar je moet je al meer verdiepen in het project dat je gaat financieren, en je zit eraan vast. Je kunt vaak niet tussentijds je geld terugkrijgen en je bent echt afhankelijk van dat ene project. Ik vind iedere vorm van beleggen een mooie manier, maar je moet bij iedere vorm wel nadenken over: Wat wil je ermee bereiken en wat is de achterliggende gedachte? Dat is heel belangrijk en dat is de basis van of je succes hebt of niet. Je moet dingen doen die bij je passen.

“Hadden er vrouwen aan de top gezeten, dan was die crisis niet gebeurd”

De manier waarop vrouwen omgaan met financiën is al heel lang hetzelfde. Waarom komen jullie nu met dit boek?
J: Om praktische redenen. Vijf jaar terug ben ik begonnen met inventariseren of er behoefte was. Ik merkte dat die behoefte er in mijn directe omgeving, bij mijn klanten, niet was. Dat is nog steeds zo. In alle rapporten die ik las, zag ik dat de samenleving verandert. Maar ik zag het niet terug in mijn werk. Hoe kan dat? Toen ben ik me er wat meer in gaan verdiepen en ben ik begonnen met die workshops. Die werden goed ontvangen. Op een gegeven moment wordt het ook een kwestie van gewoon aandurven en doen. Er is nu een markt voor, vijf jaar geleden niet. Je ziet ineens dat er veel gezegd en geschreven wordt over vrouwen en financiën. Dit was voor mij het moment om te zeggen: we moeten nu echt wat, anders zijn we te laat.
S: Die hele crisis in 2008 duurde maar voort en het stof heeft lang moeten neerdwarrelen. Nu pas, terugkijkend, kunnen we zeggen: Hadden er vrouwen aan de top gezeten, dan was die crisis niet gebeurd. Daarop voortbordurend zijn we gaan nadenken: Hoe zit dat dan? Waarom zou dat niet gebeurd zijn met vrouwen aan de top? Mannen en vrouwen zijn verschillend. Dat hele uitvloeisel van die crisis en hoe die had kunnen worden voorkomen, dat punt is nu. Daardoor komt dit boek nu goed uit.

“Gewoon doen, dat is het beste”

Hoe hebben jullie onderzoek gedaan voor dit boek? Jullie halen veel wetenschappelijk onderzoek aan, maar hebben jullie ook met mensen in jullie omgeving gepraat?
S: Een goed voorbeeld is: één derde van de vrouwen kan als hun partner wegvalt na een scheiding of door overlijden niet de eigen broek ophouden. Dat deel is niet financieel-onafhankelijk. Toen ben ik om me heen gaan kijken, heb aan vriendinnen gevraagd hoe het bij hen zat, en toen waren er inderdaad drie die zeiden: “Ik hoop niet dat het zover komt want dan sta ik er niet zo goed voor.”
J: Ga maar eens op een verjaardag zitten en tellen. Dan zie je een groot deel afvallen en dat is best wel zorgwekkend.
S: Dit boek is bedoeld om vrouwen zich daar bewust van te maken. Ik had zelf namelijk helemaal niet het idee dat het om zo'n groot deel ging. Het is een bizar idee dat één derde van alle vrouwen in Nederland, drie miljoen in totaal, financieel-afhankelijk zijn, het niet redden als hun partner wegvalt. Met alle gevolgen van dien. Ik vind dat shocking hoor, wat een cijfer.
J: Het gebeurt ook als je besluit om samen verder te gaan en er komen kindjes. Eentje besluit om thuis te blijven of minder te gaan werken. Als het misgaat, zijn er financiële consequenties, want diegene heeft een pensioentekort. Dat stukje bewustwording van je totale financiële situatie, kijk er gewoon eens naar. Dus niet: Ik zie het niet, dus het bestaat niet.
S: Er wordt niet over nagedacht dat als je een kind krijgt, je ook tegen je partner moet zeggen: "Als jij wegvalt, moet alles wel goed geregeld zijn." Dat is geen leuk onderwerp, maar het moet wel gezegd worden.
J: Op een roze wolk doet zo'n uitspraak het gewoon niet lekker.
S: Daarbij is het op een roze wolk ook gewoon niet top of mind, je bent met hele andere dingen bezig. Het wordt pas top of mind als het je overkomt. Dan denk je: Shit, dat heb ik slecht geregeld. We zijn helemaal niet met een belerend vingertje aan het wijzen van: Je moet het zo doen, maar wees je er gewoon bewust van.
J: Maak een rekensommetje. Als je 20 bent en je wilt 50.000 euro hebben op je 67e, dan moet je 25 euro per maand opzij zetten om dat te bereiken. Als je 30 bent, is dat het dubbele en als je 50 bent, is dat het vierdubbele. Dan moet je ineens 200 euro per maand opzij zetten. Uiteindelijk draait alles om bewustwording van je financiën.

Wat is de ultieme beleggingstip?
S: Gewoon doen.
J: Gewoon doen inderdaad, dat is het beste. Lees je in. Kijk wat het is. Weet wat bij je past. Ga kritisch een lijstje maken wat je wilt bereiken en dan kun je wegstrepen van: Dit past wel en dat past niet.