Interview

Liz Pichon: "Plezier in lezen staat voorop."

23-5-2018
Liz Pichon Interview Header

In 2011 werd The brilliant world of Tom Gates - het eerste boek in de Tom Groot-serie - gepubliceerd. Onlangs verscheen deel 14 in de UK en werd direct beloond met een nummer 1-notering in de Sunday Times Children's Book Chart. Inmiddels worden de avonturen van de ongeveer tien-jarige Tom, zijn ouders, zus Delia, best friend Derek en de irritante Marcus Meldrew vertaald in 43 talen en zijn er wereldwijd meer dan 4 miljoen boeken verkocht. ‘Adrian Mole for the Minecraft generation’, zo noemde en roemde een Engelse criticus de Tom Groot-serie. Liz Pichon debuteerde op haar 43ste, na een carrière als artdirector in de muziekindustrie waar ze werkte voor artiesten als Sam Fox en Billy Ocean en later als freelance illustrator. 

Om het succes van de Tom Groot-serie te vieren, mogen we 5 exemplaren van Tom Groot 13 - Episch avontuur (echt wel!) weggeven. Onderaan dit artikel vind je hier meer over!

Succesformule

‘Sue Townes is briljant. Adrian Mole. Ik zou de vergelijking niet durven maken. Toen ik begon aan een ‘All About Me’-style scrapbook had ik al een beetje succes met prentenboeken voor kleine kinderen. Aanvankelijk was Tom Groot, dat voortvloeide uit dat idee, bedoeld voor een veel jonger publiek, maar naarmate het boek meer vorm kreeg, leek het meer geschikt te zijn voor wat oudere kinderen. Ik maakte het soort boek dat ik zelf graag had willen lezen: met veel humor, tekeningen en spelletjes. En alle verhalen zijn gebaseerd op mijn eigen herinneringen als kind. Ieder kind heeft wel verhalen over zijn familie, over iets dat is voorgevallen – al is het nog zo klein. Die verhalen zoek ik op in mijn geheugen, ik verzamel ze en schrijf erover. Ik denk dat dat, samen met de vele tekeningen, ten grondslag ligt aan het succes van de serie: iedereen kan zich herkennen in de situaties waar ik over schrijf, over family life. Los daarvan ben ik de uitgeverij enorm dankbaar, ik ben geen bekend persoon, ik heb geen tv-serie of een film. Ik geniet iedere dag en na ieder boek ben ik alweer bezig met de volgende. I never take anything for granted. I feel so lucky. Ik mag alles doen wat ik leuk vind. Zoals tekenen op mijn schoenen, op platenspelers, op broches. Een verhaal is zoveel meer dan een boek. Je kunt overal een verhaal mee vertellen.'

"Het is zo belangrijk dat je je kunt ontwikkelen in de richting waar jij goed in bent."

Meer dan een boek

‘Mijn zoon Zac, die inmiddels 25 is, kon tot zijn elfde niet lezen. Tot hij naar een speciale school ging. Binnen een jaar las hij alles. Kinderen met dyslexie sluiten zich af van hun omgeving, ze raken gedemotiveerd, denken ‘ik kan het toch niet, dus ik ga er ook niet meer aan beginnen’. The shutters go down. De verveling slaat toe en ze kunnen als lastig worden ervaren. Met als gevolg dat ze zich nog meer in zichzelf opsluiten. Nu is daar gelukkig meer oog voor dan toen ik op school zat, maar het blijft een punt van aandacht dat kinderen moeten blijven kunnen doen waar ze gelukkig van worden. In Engeland zie je dat creatieve vakken steeds meer in het gedrang komen. Het is zo belangrijk dat je je kunt ontwikkelen in de richting waar jij goed in bent. En bovendien dat je ontspant bij tijd en wijle. En dat je leest. Het is bewezen dat kinderen die in hun jeugd regelmatig een boek lazen, intelligentere en empathischer zijn als volwassene. Mijn boeken nodigen uit tot veel interactie, op iedere pagina is wel iets te beleven. Dat is een belangrijke reden waarom juffen, meesters, ouders en kinderen er zo gek op zijn. Dat ik dyslectisch ben, net als mijn zoon, en dit soort boeken miste als kind, draagt tevens bij aan de populariteit: ik weet hoe je lezen leuk kunt maken en dat je het niet op moet dringen. Net als boeken als 'Het leven van een Loser' en de boomhutten-serie worden kinderen in de Tom Groot boeken op een enthousiaste, laagdrempelige manier verleid het verhaal te lezen.’

Cartoonesque

‘Critici die menen dat dit 'soort' boeken ondermaats zouden zijn… rubbish. Een elitaire gedachte ook. Niemand begint toch meteen met Shakespeare? Je hoeft toch ook niet per se naar klassieke muziek te luisteren? Het kan een opmaat zijn naar andere boeken. Plezier in lezen staat voorop. Over Kuifje zegt ook niemand dat het slecht is toch? Veel schrijvers, creatievelingen, lazen als kind stripboeken. Eric Carle (kinderboekenschrijver en illustrator van onder meer Rupsje Nooitgenoeg, JS) bijvoorbeeld. Als Steven Spielberg een film maakt, begint hij met een storyboard. Ieder meubelstuk hier in de kamer is als tekening geboren. Er is niets mis met illustraties. Kun jij de boeken van Roald Dahl voorstellen zonder die geweldige tekeningen van Quentin Blake? De griezels, de vogeltjestaart, Mathilda, De heksen. Ik heb een college van hem mogen volgen waarin hij vertelde hoe hij soms ook dagen worstelde met hoe hij de fantastische verhalen van Roald Dahl kon aanvullen met zijn illustraties. Je maakt niet zomaar een tekening, je vult het verhaal aan. Dát is het belang van een illustratie. Het is een andere manier om een verhaal te vertellen.’

"Op mijn boek stond ineens een sticker met de goedkeuring van Roald Dahl. Mijn held, uit mijn jeugd."

Belang van bibliotheken

‘Alles is in beweging. Boekhandels zullen harder hun best moeten doen om te overleven, moeten onderzoeken wat hun unique selling point is en zo nodig specialiseren. De onlinemarkt zal alleen maar groter worden. De vergelijking met muziek is snel gemaakt: concerten zijn veel belangrijker geworden voor muzikanten. De inkomstenbron is veranderd. Voor auteurs is het ook meer dan ooit van groot belang dat ze naar buiten treden, hun publiek opzoeken, naar events gaan. Je moet een doorzetter zijn. Het is lastig om als debutant je boek in de winkel te krijgen, maar je hebt als auteur tegenwoordig wel meer middelen om aandacht te krijgen. Social Media kunnen veel doen. In die zin is het nog nooit zo makkelijk geweest om je boek te promoten. En tegelijkertijd is het nog nooit zo moeilijk geweest. De concurrentie is enorm, de schapruimtes in de winkel worden kleiner en de omloopsnelheid van boeken versnelt. Daarom ben ik een groot fan van bibliotheken. Het is de enige plek waar kinderen veilig kunnen zoeken naar alles wat ze maar willen lezen. Van moeilijke, persoonlijke materie tot luchtige onderwerpen. Van boeken die je misschien liever niet al te lang bij je wilt dragen en boeken waar je alleen even van wilt proeven. Kinderen zijn daar niet afhankelijk van de voorliefde van een boekhandelaar. Bij een bibliotheek is alles binnen handbereik.’

"Quite dark"

‘Mijn eerste Tom Groot boek won onder meer de Roald Dahl Funny Prize. Dat is zo belangrijk voor een schrijver. Het geeft je een podium, publiek en bevestigt dat je het juiste pad bent ingeslagen. Deze prijs bestaat inmiddels niet meer, tot mijn grote spijt. Stel je voor: op mijn boek stond ineens een sticker met de goedkeuring van Roald Dahl. Mijn held, uit mijn jeugd. Zou je je trouwens voor kunnen stellen hoe zijn boeken nu zouden worden ontvangen? Zijn boeken zijn quite dark. In De griezels – mijn persoonlijke favoriet - treiteren ze elkaar, gooit zij haar glazen oog in zijn bier, in Mathilda worden kinderen in een hok met scherpe punten aan de binnenkant gegooid en zijzelf wordt in de rondte geslingerd aan haar vlecht. Ik probeer het in mijn boeken ‘licht’ te houden. Marcus en Tom hebben wel wat onenigheid bijvoorbeeld, plagen, maar het wordt nooit nasty. Er komt een theaterproductie van Tom Groot en daar kan ik de karakters in uitdiepen, maar echt zware onderwerpen… nee, daar is dit het soort boek niet voor.’

"Het boek liet me op dat moment voelen dat alles mogelijk was."

TV versus Boek

‘Mijn moeder was een veellezer. Overal in huis waren boeken, tot lichte ergernis van vader. Ook van die mooie, ouderwetse Victoriaanse boeken. Ik liet mijn vinger langs de ruggen glijden en pakte er op goed geluk een uit. Ik ontdekte een fantastisch boek. De auteur, Daisy Ashford, had het op twaalf jarige leeftijd geschreven, zelf de tekeningen gemaakt. Het boek liet me op dat moment voelen dat alles mogelijk was. Dát is wat boeken kunnen doen. Veel inspiratie kreeg ik ook via televisie. Door de series die ik zag, ging ik de boeken lezen. Little house on the prairie, The Runaway Children, Mary Poppins, Doctor Dolittle. Ook was er een prachtig programma voor kinderen waarin verhalen werden vertaald. Ik ben dankzij tv in aanraking gekomen met veel verschillende soorten verhalen.

Brieven

‘Ik neem vaak een stapel brieven die ik krijg van ouders en kinderen mee naar mijn schrijfhuisje in de tuin. Iedereen probeer ik persoonlijk te beantwoorden. Het duurt soms een tijdje, maar ik doe mijn best. Over het algemeen zijn het positieve verhalen, maar er zijn ook verdrietige verhalen. Een brief die mij altijd bij zal blijven, is de brief van een moeder wiens zoontje bij een auto-ongeluk betrokken was en in coma lag. Hij was een massive fan. Of ik alsjeblieft naar het ziekenhuis wilde komen om tegen hem te praten. Het was in een periode dat het echt niet mogelijk was. We besloten de hele serie audioboeken die op dat moment beschikbaar was op te sturen, met een cd-speler, een heel pakket. Ik heb daar nog een reactie op gekregen, maar al lange tijd heb ik niets meer gehoord. Ja, dat blijft je bij. Ik kan me als moeder voorstellen dat je alles probeert om je kind te helpen. Tegelijkertijd is de vraag zwaar, de verantwoordelijkheid die je krijgt toegeworpen.’

Culturele verschillen

‘Ik was een keer in Dubai en toen vroeg ik wat ik altijd vraag: steek je handen omhoog als je je weleens schaamt voor je ouders. Niemand stak haar – het waren allemaal meisjes – hand op. Het is daar absoluty not done om zoiets te zeggen over je ouders. In de UK gaan alle handen omhoog nog voordat ik de vraag heb kunnen stellen. Maar verder is humor en de manier waarop kinderen reageren op mijn boeken vrijwel hetzelfde. Sommige kinderen zijn geremder dan de anderen, maar dat is overal hetzelfde. Kinderen zijn kinderen.’

"Oudere kinderen worden geremd door hun angst te falen."

Royalties

‘Gisteren was ik in een boekhandel en het is geweldig om te zien dat er zowel jongens als meisjes zijn. Oud en jong. De ouderen zijn wel kritischer, stellen andere vragen. Er was een jongen die vroeg naar mijn royalty’s die ik ontvang op de verkoop van mijn boeken. Ik werd overvallen door die vraag en antwoordde dat ik het eigenlijk zelf niet zo goed wist. Na afloop werd ik door een volwassene op m’n vingers getikt. Ik had die jongen toch gewoon eerlijk antwoord kunnen geven? Ja, dat klopt. Ik zag de vraag alleen niet aankomen. Hoeveel royalty’s? Haha, ja, ik weet het wel ongeveer. Tien procent per boek dacht ik?’

Durven falen

‘Wat ook opvallend was gisteren en eigenlijk altijd wanneer ik workshops geef, is dat de oudere kinderen banger zijn om fouten te maken bij het tekenen. De jonge kinderen dóen het. Oudere kinderen worden geremd door hun angst te falen. Net als wij volwassenen. Mede daarom - want schrijven voor kinderen is werkelijk het meest geweldige om te doen - voel ik geen behoefte om voor volwassenen te gaan schrijven, nee. Dan ben ik toch weer bang dat ik eigenlijk niet kan spellen, laat staan schrijven. Dan val ik door de mand. Het is het grootste probleem van volwassenen: niet durven falen. Oh, en het gebrek aan tijd. Ik heb nog zo veel ideeën.’

Over Tom Groot

Tom Groot is een waanzinnig populaire serie kinderboeken in de stijl van Het leven van een loser (satirical realist comedy fiction): een dagboek met de grappigste avonturen, geïllustreerd met lollige tekeningetjes. Tom is een dagdromer, een groot striptekenaar en een meester in het verzinnen van smoesjes. 

Onlangs verscheen in Nederland alweer deel 13 van de serie: Episch avontuur (Echt wel!)

Win Tom Groot 13 - Episch Avontuur (Echt wel!)

Helaas! Deze actie is verlopen. De winnaars hebben persoonlijk bericht van ons gehad.

Wil je altijd op de hoogte zijn van de boeken binnen jouw favoriete genre? Stel je voorkeur in en ontvang updates.