Interview

Interview met Jozua Douglas: Kinderboekenweek 2018

02-10-2018
Jozua Douglas Header

Met de Kinderboekenweek voor de deur was kinderboeken-expert Bertine van Spijk natuurlijk razend benieuwd naar het geschenk van dit jaar én naar het verhaal achter dit komische en spannende boek genaamd De eilandenruzie. Tijd voor een interview met auteur Jozua Douglas! Over vriendschap, schrijfhelden en het belang van lezen.

Jozua, je hebt in je carrière al ontzettend veel geweldig leuke dingen mogen doen, en nu kwam daar een boek ter ere van de Kinderboekenweek bij. Hoe was het voor jou om dit jaar het geschenk te mogen schrijven?
Heel bijzonder. Dat is natuurlijk iets wat je als kinderboekenschrijver heel graag zou willen doen. Ik had ook helemaal niet verwacht dat ik het nu al zou mogen doen. Ik dacht ‘het duurt vast nog wel een paar jaar voordat ze dat vragen.’ Dus ik was wel heel erg overdonderd. Ik vond het ook heel spannend want het is natuurlijk een enorme oplage en iedereen heeft er een mening over. Maar ik dacht al vrij snel ‘ik ga het gewoon doen en dan komt het wel goed.’

Samen met de uitgever werd een plan gemaakt. Als illustrator werd Elly Hees gevraagd, met wie Jozua ook voor eerdere boeken al succesvol samenwerkte. Daarnaast moest de hele planning voor 2018 worden omgegooid want het Kinderboekenweekgeschenk schrijven, dat doe je niet zomaar!

Het schrijven van het geschenk is dus wel een behoorlijke opgave? Je moet wel dingen opschuiven en je agenda helemaal vrij maken voor dat project?
Ja dat klopt want het boek dat ik aan het schrijven was dat leende zich niet als geschenk. Dat zou te groot worden. Dus toen moest ik iets anders verzinnen, maar dan had ik niet genoeg tijd om dat boek dat ik aan het schrijven was ook nog af te maken.

In de tussentijd schreef Jozua nog wel een boek voor wat jongere kinderen en rondde hij dit jaar dus alweer twee boeken af. Hij heeft altijd tal van ideeën voor verhalen in zijn hoofd en aan inspiratie dus geen gebrek!


Leuk om te horen dat het voor jou, als succesvol auteur, toch wel bijzonder is en ook spannend als je zoiets mag doen als het geschenk voor de Kinderboekenweek verzorgen.
Ja natuurlijk, het blijft altijd spannend. De lat ligt in dit geval erg hoog. Eigenlijk is het hetzelfde wat je altijd al doet. Het schrijven van een geschenk is hetzelfde als het schrijven van een ander boek, alleen nu heb je het gevoel dat er ineens heel veel op het spel staat. Je hebt het gevoel dat je heel diep kan vallen, maar het is eigenlijk gewoon iets wat je al kan. Daar moest ik wel even doorheen. Ik moest me even realiseren ‘ik doe dit altijd’. En uiteindelijk is het dus ook gewoon allemaal goed gekomen.

Het thema van de Kinderboekenweek is dit jaar Vriendschap: Kom erbij! Een belangrijk, mooi en breed onderwerp waar we allemaal onze eigen ideeën bij hebben. Wat betekent vriendschap voor jou?
Vriendschap is iets wat voor mij heel lang teruggaat. Ik heb er herinneringen aan vanaf dat ik 4 was. Ik was bevriend met de buurkinderen en vond dat heel mooi. Als kind besefte ik al ‘wat leuk dat ik deze kinderen ken, dat we samen kunnen spelen.’ Het is iets heel bijzonders omdat je eigenlijk geen natuurlijke band hebt, maar die maak je met elkaar. En soms kun je als vrienden nog een hechtere band hebben dan met je familie. Dat is allemaal zelf ontstaan. Al moet je er wel iets voor doen, je moet er wat voor opofferen, er energie in steken. En dat maakt een vriendschapsband heel bijzonder.

Wat mooi. Zijn deze herinneringen en gevoelens ook iets wat je meeneemt in je verhalen?
Ja natuurlijk. Maar in dit geval was het een boek over Costa Banana, een spionageboek. Ik vind het leuk om over spionage te schrijven en spionage is natuurlijk iets waarin vriendschap ook heel belangrijk is. Als je spion bent is vriendschap een van de belangrijkste manieren om dichtbij iemand te komen en om veel te weten te komen. Dus dat vond ik heel interessant, dat dit een andere manier is waarop je vriendschap kunt belichten.

Afbeelding Costa Banana Correct

Een bijzondere invalshoek voor het thema van de Kinderboekenweek waarmee Jozua eigenlijk al voor een deel antwoord gaf op mijn volgende vraag.

Het viel me inderdaad direct op dat je er bij het thema vriendschap voor hebt gekozen om juist te schrijven over het tegenovergestelde: ‘ruzie’. Hou je ervan om niet het meest voor de hand liggende te doen, maar juist te verrassen met je verhalen?
Ja, dat vind ik juist leuk. Er moet een beetje een scherp randje aan zitten. Zodat het wel in het thema is, maar net even anders. Anders wordt het zo’n zoetig verhaaltje wat iedereen had kunnen verzinnen of waar iedereen al op had gerekend. En ik vind het wel leuk dat er net even wat andere kantjes aan zitten.

Was vriendschap een prettig thema om mee te werken?
Ja, heel leuk! Ik vond het ook heel belangrijk dat het geschenk ook echter over het thema gaat, dat hoeft namelijk niet. Als auteur mag je het geschenk ook een heel eigen thema geven, maar ik vond het wel belangrijk om dat te doen. En het bijzondere was dat ik dit verhaal al in mijn hoofd had dus ik hoefde me ook niet in bochten te wringen om in het thema te komen. Ik dacht ‘dat verhaal heb ik al in mijn hoofd en dat kan ik gewoon nu gaan schrijven.’

En zo kwam het dat het geschenk van dit jaar een nieuw deel werd in een al bestaande reeks. En dat we nu, een jaar eerder dan gepland, al kunnen genieten van De Eilandenruzie. Het is prettig als je bekend bent met de rest van de Costa Banana reeks en weet wat er aan het verhaal vooraf is gegaan, maar het boek is ook prima als opzichzelfstaand deel te lezen.

Rivaliteit speelt in het boek een belangrijke rol. Beter willen zijn dan een ander, altijd maar méér willen hebben. Toch blijkt uiteindelijk dat het ook kan leiden tot iets goeds. Vind je het belangrijk dat lezers iets leren van jouw verhalen?
Ja, het is mooi als er een les inzit, maar het is niet zo dat ik dat bewust doe. Het gaat mij echt om het verhaal. Ik wil een mooi verhaal maken en als er uiteindelijk een extra les inzit is dat mooi meegenomen, maar het is niet zo dat ik ervoor ga zitten en denk ‘laat ik eens een mooie les gaan opschrijven.’ Dat zou nooit werken voor mij. Het moet echt uit het verhaal komen. Het verhaal moet kloppen en als je dan ziet dat er heel mooi een extra laag in zit, dan is het goed geslaagd.

Ik vraag me hardop af of die extra laag, die bij De Eilandenruzie zo duidelijk aanwezig is, misschien ook wel voortvloeit uit de jarenlange ervaring van Jozua als kinderboekenauteur.

Misschien is het iets onbewusts. Als je schrijft maak je voortdurend keuzes en uiteindelijk maak je die keuzes waaruit het verhaal komt, waar toch iets moois in zit. Maar in de eerste plaats draait bij mij alles wel om het verhaal en niet om de moraal.

Zo komt bijvoorbeeld het thema emancipatie duidelijk naar voren in de Costa Banana reeks met Rosa. Een meisje dat veel avonturen beleefd die ook jongens vaak beleven en die een vader heeft die vindt dat meisjes niet geschikt zijn om president te worden. Niet vooraf zo door Jozua bedacht, maar ontstaan uit het verhaal.

Dat vind ik wel mooi. Het is wel iets wat me aan het hart gaat. Maar ik zal nooit denken ‘laat ik nu eens gaan schrijven over…’ en dan een thema nemen om kinderen wat te gaan leren. Dat zou ook niet lukken, ik zou geen verhaal kunnen verzinnen op die manier. Het doel is echt het verhaal. Daar moet spanning in zitten, daar moet contrast in zitten, daar moeten conflicten in zitten en als het dan ook nog eens een mooie boodschap heeft, dan is het goed geslaagd.

De Eilandenruzie is, zoals we van je gewend zijn, weer een hilarisch boek boordevol humor en fantasie. Hoe belangrijk is humor voor jou, in boeken, maar ook in het dagelijks leven?
Ik vind humor heel belangrijk inderdaad. In boeken zeker omdat ik denk dat humor een zwaar thema ook iets luchtigs geeft. Je kunt over hele ernstige dingen schrijven en hele spannende dingen , maar met humor blijft het toch gewoon luchtig. Dat vind ik heel belangrijk. En in mijn eigen leven vind ik het ook belangrijk. Je moet altijd blijven lachen, niet te serieus worden. Als je alles heel serieus neemt wordt het leven zo zwaar. En ik weet dat kinderen van humor houden dus om ze een verhaal te bieden wat ze leuk vinden is humor denk ik een heel goed middel.

Kinderboekenweek Logo

Enkele weken geleden schreef Ted van Lieshout een artikel waarin hij pleit voor een leesplicht en suggesties doet om lezen voor kinderen uitdagend te houden. Jouw boeken zijn ongekend populair bij kinderen, wat ongetwijfeld voor een groot deel te maken heeft met jouw humoristische stijl. Denk je dat humor een belangrijke motivator is om kinderen aan het lezen te krijgen en te houden?
Dat denk ik zeker. Als je voor kinderen schrijft dan wil je ook door kinderen gelezen worden. Ik vind het ook belangrijk dat kinderen lezen omdat ze daardoor taal ontwikkelen. Die taal is de basis van alle onderwijs. Lezen is ook zo belangrijk op school want als je een goede taalbeheersing hebt kun je ook rekenen goed en alle andere vakken kun je dan ook goed. En lezen is een manier om taal onder de knie te krijgen, die ook nog eens heel leuk kan zijn als je een leuk, humoristisch boek hebt. Dus het is een hele leuke manier om aan de basis van je ontwikkeling te werken. Dus ja, in dat opzicht vind ik humor inderdaad heel belangrijk om kinderen over te halen om te lezen en daarmee tegelijkertijd iets te doen wat heel goed is.

Dat Jozua veel waarde hecht aan lezen is duidelijk. Dat maakt mij nieuwsgierig naar de boeken die hij zelf als kind verslond. En dat waren de meest uiteenlopende titels. Als kind las Jozua heel erg graag en las zo’n beetje alles wat hij maar kon krijgen.

Kruistocht in spijkerbroek, van Thea Beckmann, vond ik een heel mooi boek. Ik vond ook de boeken van Roald Dahl heel mooi. En ik las graag boeken over de Tweede Wereldoorlog. In die tijd – ik was kind in de jaren ’80 – waren er nog heel veel Tweede Wereldoorlog boeken zoals Holland onder het hakenkruis, dat vond ik altijd heel spannend om te lezen. Het was een heel andere tijd. Een tijd waarin er geen graphic novels waren zoals nu en waarin met name historische verhalen nog heel populair waren. Die boeken zijn nu wat minder in trek, maar dat vond ik een heel mooi genre. Boeken over vroeger zoals Thea Beckmann die ook schreef. Levensechte geschiedenisverhalen met veel spanning en avontuur. Maar ik hield ook van grappige boeken zoals het werk van Roald Dahl. Dat is toch wel een held van me, altijd geweest. Ik vind hem echt een hele goede schrijver; eigenlijk de beste achteraf gezien. Als je sommige boeken later terugleest vind je ze lang niet meer zo goed, maar Roald Dahl vind ik ook als volwassene nog steeds ver boven alle anderen uitsteken

De Kinderboekenweek is ieder jaar weer een feest waar veel kinderen (en volwassenen) zich op verheugen. Welke herinneringen heb jij zelf aan de Kinderboekenweek?
Nou dat is heel gek, maar ik heb er eigenlijk helemaal niet zoveel herinneringen aan. Ik kan me niet heugen dat wij op school er iets mee deden. Het was toen nog niet zo groot als nu. Ik kan me dan wel weer herinneren dat ik heel veel boeken heb gelezen, maar bijvoorbeeld ook niet dat ik ooit een boekbespreking heb gedaan. Maar de Kinderboekenweek was er wel en er waren ook al geschenken in die tijd.

De Kinderboekenweek lijkt dus aan Jozua als kind een beetje voorbij te zijn gegaan. Mijn eigen herinneringen gaan ook niet veel verder dan dat ik ieder jaar een boek mocht uitzoeken in de boekenwinkel (wat wel echt een feestje was!) dus heel groot was de Kinderboekenweek destijds helaas nog niet. Gelukkig is daar duidelijk verandering in gekomen!

Lezers kunnen jou tijdens de Kinderboekenweek op heel veel plekken in het land ontmoeten. Is het belangrijk voor jou als auteur om persoonlijk contact met je publiek te hebben?
Ja dat is wel belangrijk. Ik vind het ook leuk om kinderen te inspireren, te vertellen hoe je een boek schrijft. Het is ook fijn om te zien hoe een boek ontvangen wordt en om te zien dat de kinderen er echt enthousiast van worden. Het is voor jezelf ook heel fijn en inspirerend dat je met je lezers in contact komt, het brengt ook weleens nieuwe ideeën. Ik vind het heel leuk!

Kom de komende 10 dagen dus vooral gezellig naar Jozua toe! Hij is overigens het hele jaar door te boeken voor bijvoorbeeld een klassenbezoek via de Schrijverscentrale. Dus ook een bezoek op school is altijd mogelijk.

Tot slot: wat hoop jij met De eilandenruzie, maar ook met je andere boeken voor lezers te betekenen?
Kinderen enthousiast maken voor boeken en lezen. Laten zien dat lezen leuk kan zijn. Het internet heeft ook op mij invloed. Sinds de komst van bijvoorbeeld Facebook zit ik ook vaker achter de computer. En deze zomer heb ik bewust besloten om minder achter internet te gaan en te gaan lezen. En dat is me heel goed bevallen. Lezen geeft voldoening en bij het lezen van een lang verhaal ga je veel dieper dan wanneer je vluchtig wat pagina’s doorklikt. Dat is ook iets wat ik kinderen hoop mee te geven: dat het heel leuk is om tijdens het lezen in een andere wereld terecht te komen. Lezen verrijkt je en ik denk dat je er meer aan over houdt dan wanneer je vluchtig aan het zoeken bent. Ik kan het iedereen aanraden om eens een boek te pakken en een tijdje minder achter het internet te gaan.

Een mooie afsluiter van een inspirerend gesprek. Jozua blijkt en bevlogen auteur met een duidelijke visie die kinderen bovenal met plezier wil laten lezen en ze een fijne tijd wil bezorgen. Met De eilandenruzie gaat dit zeker lukken! Koop je tijdens de Kinderboekenweek voor €10,- aan kinderboeken dan krijg je dit geweldig leuke, grappige en vlot geschreven boek er helemaal gratis bij. Geschikt voor lezers vanaf circa 9 jaar en lachen gegarandeerd! Namens Jozua en mijzelf wens ik jullie allemaal een fantastische Kinderboekenweek!

Wil je altijd op de hoogte zijn van de boeken binnen jouw favoriete genre? Stel je voorkeur in en ontvang updates.