Header Sofasessies
Interview

Interview met Marian Mudder: “Ik heb een groot gedeelte van mijn leven in mijn hoofd geleefd”

23-1-2018

Actrice Marian Mudder zat jarenlang met zichzelf in de knoop. Ze probeerde verschillende soorten therapie en schreef een boek over haar zoektocht naar de therapie die haar kon helpen, Sofasessies. Met Janneke Siebelink, hoofdredacteur van online magazine Lees van bol.com, spreekt ze op de Margriet Winterfair over haar jeugd, haar voorstelling op basis van het boek en wat haar wél heeft geholpen om van haar angsten en depressies af te komen.

Therapie, is het een onderwerp waar nog steeds een taboe op rust?
Een heel klein beetje wel, maar het is al veel minder dan een aantal jaar geleden. Mensen hebben al snel de neiging om te zeggen: “met mij is niks aan de hand, hoor!” Ik zeg in de voorstelling die ik ervan gemaakt heb dat iemand die in therapie gaat, zich een enorme sukkel voelt. Hij schaamt zich ook. Je hebt al die schaamte voor wie je bent, dus om ervoor uit te komen, is een enorme stap.

De ondertitel van je boek luidt: hoe therapie mij niet heeft geholpen. Je hebt heel veel bizarre therapieën gehad, waar zelfs iemand je ging slaan. Welke van de therapieën heb jij als meest zinloos beschouwd?
Lastig, omdat je toch overal wel wat uitpikt. Dat vertel ik ook in het boek. Ik ging alleen in therapie omdat ik last had van angstaanvallen en depressies, en daar kwam ik niet vanaf, en dat was wel de bedoeling. Ik zocht structurele verandering en daar voorzien de meeste therapieën niet in. Ik ben alleen tot heel veel inzicht gekomen. Intussen ben ik zover dat ik wel kan zien dat ik er eigenlijk op een bepaalde manier meer door in de war ben geraakt. Nu niet meer hoor, maar toen wel.

Je hebt een opleiding gevolgd tot EFT-behandelaar, Emotional Freedom Technique. Kun je iets vertellen over die techniek
Ongeveer 10 jaar geleden ben ik in een zware depressie terechtgekomen. Toen kwam ik bij toeval iemand tegen en zij deed EFT. Ik heb een sessie bij haar gedaan en dat werkte ontzettend goed bij mij. Het is traumaverwerking. Als je last hebt van angsten, heeft dat altijd met trauma’s te maken. Dat kunnen ook kleine trauma’s zijn. Alles wat er in je leven gebeurt, wordt opgeslagen in je lichaam en dat kan weer aan gaan in bepaalde situaties. Met EFT zoekt de therapeut naar het moment dat zo’n trauma is ontstaan. Bij die methode klop je op verschillende punten terwijl je aan dingen denkt, en de therapeut stelt bepaalde vragen. Je moet het weer kunnen oproepen en dan kun je de emotionele reactie van de gebeurtenis afhalen. Het is een hele goede posttraumatische methode om de reacties op trauma’s op te lossen. Ik heb reguliere therapieën gedaan, praattherapie met psychologen, psychiaters, maar ook alternatieve dingen zoals het schoonmaken van mijn energie, bonding, groepstherapie… Er zat heel veel huilen en schreeuwen bij, vooral aan de alternatieve kant. Dat ging van: gooi het er maar uit, want dan ben je het kwijt. Je kunt het eruit gooien, maar je raakt het niet kwijt, hoor. Het putje is leeg en dan vult het zich gewoon weer opnieuw. Het is een ook business model, therapie.

''De buitenkant zegt niks over hoe je je van binnen voelt, en dat heeft bedroevend weinig met elkaar te maken.''

Je bent actrice en schrijfster. De therapeuten vonden je een bijzonder geval omdat je Bekende Nederlander bent.
Een keer ben ik naar een psycholoog geweest en die vond mij wel een bijzonder geval. Ik merkte dat hij me van televisie kende en me daarom totaal niet serieus nam. Ik snap ook best dat als je zegt: “ik heb last van mezelf, want ik vind mezelf niet leuk” en ik realiseer me heel goed dat ik best een leuke vrouw ben om naar te kijken, dat je dan al snel denkt: waar heeft die vrouw het in godsnaam over? Ze heeft een harstikke leuke carrière, ze ziet er hartstikke leuk uit, dus hoezo? Maar dat is het hele eieren eten. De buitenkant zegt niks over hoe je je van binnen voelt, en dat heeft bedroevend weinig met elkaar te maken. Ik heb ook heel lang gedacht: als de buitenkant maar beter wordt, ga ik me ook beter voelen. Daar wordt natuurlijk ook altijd op ingespeeld. Make-up op, je haar mooi, mooie kleding en alles maar mooi aan de buitenkant, maar dat helpt van binnen helemaal niet.

Mensen gaan naar therapie of yoga om in de stoel of op de mat het ultieme geluk te vinden, maar uiteindelijk ligt dat toch in jezelf.
Wat voor mij de grote omkeer was, is dat ik ineens begon te zien dat mijn eigen hoofd het probleem is. Je bent altijd je eigen probleem. We zijn er heel erg goed in om onze problemen om ons heen te projecteren. Jij geeft mij een rotgevoel, dus jij bent een lul. Maar uiteindelijk is het je eigen reactie op wat er gebeurt, dat is waar je last van hebt. Het is best lastig om te kunnen gaan zien dat je eigenlijk last hebt van je eigen gedachten. Er is eerst de gedachte en dan pas een gevoel, en vaak vergeten we dat. Vaak is het vrij onbewust. Gedachten zijn heel listig en snel. Ineens voel je je rot en dan denk je dat het door iemand komt, maar het komt door wat je erover hebt gedacht, waardoor er van alles getriggerd wordt. Dan wordt je brein in stelling gebracht, je stress wakkert aan en huppakee.

Wat voor functie heeft dat, waarom doen we dat?
Dan moeten we eigenlijk terug naar de oertijd, want onze hersenen staan nog voor een groot deel in de oerstand. Op het moment dat de stress toeslaat, zitten we in de vecht- of vluchtmodus. Vroeger ging dat over: is de omgeving veilig, ligt er nergens een wild dier op me te wachten? Maar hier in onze zwaar overprikkelende maatschappij ervaren onze hersenen heel veel dingen als die tijger. Dus wij zijn nu denkende mensapen en dat wat een ander doet, een gebaar, een blik of een opmerking, ervaren onze hersenen als extreem bedreigend. Dus schiet je bij het minste of geringste in de stress, terwijl er eigenlijk niks aan de hand is. Een belangrijke manier om dat rustig te krijgen is te leren je eigen gedachten te observeren en ze niet te serieus te nemen. Dat is best lastig, want je wordt opgevoed met het idee dat denken enorm belangrijk is, en dat is het ook in veel gevallen, maar het kan je ook enorm dwarszitten.

Heb je een gelukkige jeugd gehad?
Mwah. Ik heb hele lieve, goedbedoelende ouders gehad, maar met name mijn moeder was emotioneel afwezig, al kon ze daar niks aan doen. Dat betekent dat ze niet knuffelde en geen emotionele aandacht besteedde aan ons. Dat kwam doordat ze dat zelf ook niet had gehad. Bij mijn vader was het mondjesmaat. Dus het was redelijk gevoelsarm bij ons thuis. Ik ben supergevoelig, dus ik zat in een vijver die ik niet begreep. Want ik was een heel ander kind. Pas toen ik als actrice ging werken, kwam ik mensen tegen waarvan ik dacht: ‘oh, nu snap ik het, hier kan ik iets mee’.

''Ik heb een hele levendige fantasie en dat heeft me heel veel gebracht en ontzettend geholpen, maar het heeft er ook voor gezorgd dat ik een groot deel van mijn leven in mijn hoofd heb geleefd.''

Werd er gepraat thuis?
Nee, totaal niet. Op latere leeftijd wel, met name met mijn moeder. Mijn vader is al 20 jaar dood, dus dat heb ik niet meer voor elkaar gekregen, maar op een gegeven moment werd ik zelf een halve psycholoog doordat ik veel aan zelfstudie deed. Toen kon ik op een hele constructieve manier het gesprek aangaan met mijn moeder. Daarvoor werd ik altijd heel boos op haar en was ik een en al verwijt. Maar op een gegeven moment kon ik begrijpen waarom ze was zoals ze was en ging ik me ook meer in haar verhaal verdiepen. Dat heeft me heel veel goed gedaan, want daardoor is de relatie tussen ons heel erg goed op het moment. Want we hebben hele goede, diepe gesprekken.

Je geeft je in het boek behoorlijk bloot. Had je vooraf een grens gesteld van: dit vertel ik wel en dit niet?
Eerlijk gezegd heb ik aanvankelijk alles opgeschreven, omdat ik het in mijn hoofd aan een hele goede vriend van me heb geschreven. Hij is ook de regisseur van de voorstelling die ik hierover heb gemaakt en de eindredacteur van mijn boek. Ik dacht: ik schrijf eerst alles op, want ik ga mezelf niet meteen restricties opleggen, en ik durf hem alles te vertellen. Daarna heb ik met een redactrice en met hem allerlei dingen gematigd. Dus ik geef me wel bloot, maar er zijn heel veel dingen die ik niet vertel. Ik heb alleen over mijn eigen leven verteld wat in dienst stond van het grotere verhaal, waarin ik duidelijk maak waarom die therapieën niet werken en wat uiteindelijk wel geholpen heeft. In de hoop dat mensen daar wat aan hebben.

Wat heeft jou uiteindelijk geholpen?
Het grote inzicht dat je de toeschouwer van je eigen gedachten kunt zijn en dat je niet noodzakelijk alles hoeft te geloven wat je over jezelf denkt. Of over wie dan ook, maar vooral over jezelf. Ik was een ster in mezelf in elkaar te knuppelen in mijn hoofd en dat doe ik niet meer.

''Het leven is een ontdekkingsreis. Ik ben heel lang bang geweest voor het leven. Ik vergelijk het weleens met dat ik heel lang onder water heb geleefd en dat ik nu boven water ben.''

Je had als kind al een hele levendige fantasie. Je speelde Jane Bond. Is die fantasie ook je redding geweest?
Ja, dat heeft me in de problemen gebracht en het is mijn redding geweest. Ik heb een hele levendige fantasie en dat heeft me heel veel gebracht en ontzettend geholpen, maar het heeft er ook voor gezorgd dat ik een groot deel van mijn leven in mijn hoofd heb geleefd. Als je allemaal leuke dingen denkt is dat niet erg, maar als je heel kritisch bent, leef je in je eigen hel.

Je schrijft een pijnlijke, schrijnende scène over je ex Dennis. Je schrijft daar ook: that’s life. Wat is het leven voor jou?
Het leven is een ontdekkingsreis. Ik ben heel lang bang geweest voor het leven. Ik vergelijk het weleens met dat ik heel lang onder water heb geleefd en dat ik nu boven water ben. Ik ben uit mijn hoofd en ik maak het leven mee zoals het is. Ik ben totaal niet bang meer. Het leven is daardoor niet ineens veel makkelijker, maar ik ben niet bang meer, en dat maakt alles uit. Dat is zo ontzettend leuk, en dan zie je dat het leven ook een eigen plan heeft en dat je helemaal niet alles onder controle hoeft te hebben. Dat het veel leuker is om dat niet te hebben. Maar als je bang bent, wil je alles onder controle hebben. Ik zat toevallig gisteren in een oud dagboek te lezen en ik dacht: jezus, wat een zeikwijf was ik toen.

De voorstelling waarmee je op de planken staat is voortgekomen uit het boek. Wat kunnen mensen verwachten als ze er naartoe gaan?
Het boek is vrij geestig met een rafelrandje. Ik ben wel heel eerlijk, maar ik heb geprobeerd er humor in te brengen. Voor de voorstelling ben ik het boek gaan bewerken en heb ik het wel meer naar de humorkant getrokken. Het is geen cabaretvoorstelling, daarvoor is het te informatief, maar het zit een beetje tussen cabaret en een college in. Het verandert nog voortdurend. Het is de bedoeling dat mensen een leuke avond hebben. Ik was een beetje bang dat mensen zouden afhaken bij het informatieve deel. Maar mensen zitten heel geboeid en stil te luisteren. En ze zeggen echt: “ik heb er echt wat aan gehad.” Het geeft troost en mensen herkennen zich in de dingen die ik vertel. We hebben allemaal die kritische stem, iedereen loopt daarmee rond. Het is ontzettend fijn om te weten dat we dat allemaal hebben en dat je niet de enige bent. En mensen hebben er ook wat aan als ik vertel hoe je daarmee om moet gaan. Ik krijg mailtjes van mensen die zeggen: we hebben de hele weg naar huis zitten discussiëren over hoe we dat gaan doen. Hartstikke leuk.

Welke boeken hebben Marian geholpen?

1.

Drama van het begaafde kind

Drama van het begaafde kind

We kunnen ons verleden totaal niet veranderen, de krenkingen die ons in onze kindertijd zijn aangedaan, kunnen we niet ongedaan maken. Maar …

Bekijk op bol.com

2.

Uw brein als medicijn (Midprice)

Uw brein als medicijn (Midprice)

Uw brein als medicijn door Dr. David Servan-Schreiber is een klassieker op het gebied van de natuurlijke behandelingswijze. Stress, angst en…

Bekijk op bol.com

3.

Illusies

Illusies

'Niemand geeft echt om mij...' 'Als het even kan, mijd ik elke confrontatie...' Heftige emoties en nare gedachten kunnen ons leven beheersen…

Bekijk op bol.com

4.

Verslaafd aan liefde

Verslaafd aan liefde

In "Verslaafd aan Liefde" toont Jan Geurtz dat onze zoektocht naar liefde en erkenning voortkomt uit een fundamentele zelf-afwijzing. Die pr…

Bekijk op bol.com

5.

Een nieuwe aarde

Een nieuwe aarde

Een nieuwe aarde van Eckhart Tolle werd 10 jaar geleden voor het eerst uitgegeven, maar is actueler dan ooit! Eckhart Tolle schreef speciaal…

Bekijk op bol.com

6.

Liefdesbang

Liefdesbang

Winnaar van 'Spiritueel boek 2015' en thematitel van de Maand van de Spiritualiteit 2015. Heb jij last van verlatingsangst of bindingsangst?…

Bekijk op bol.com

7.

De moed van imperfectie

De moed van imperfectie

"Brené Brown, bekend van de bestseller De kracht van kwetsbaarheid, beschrijft in De moed van imperfectie hoe moed, compassie en verbondenhe…

Bekijk op bol.com

8.

EFT van A tot Z

EFT van A tot Z

EFT van A tot Z 1e druk is een boek van Gabriëlle Rutten uitgegeven bij Wedding Nederland B.V.. ISBN 9789051796841 Zij is van origine (bedri…

Bekijk op bol.com

9.

Vrij

Vrij

'Vrij' is het levenswerk van Marnix Pauwels, ex-verslaafde en ervaringsdeskundige op het gebied van depressie, angststoornis, borderline en …

Bekijk op bol.com

10.

Waar je ook gaat, daar ben je

Waar je ook gaat, daar ben je

Veel mensen denken dat meditatie een manier is om je terug te trekken uit de wereld. Maar het tegenovergestelde is waar. Het is juist een le…

Bekijk op bol.com