Interview

Interview met Sonam Choden uit Homage to Humanity

Header Interview Stamhoofd 1

Sonam nodigt me uit in de lounge van het hotel waar ze werkt, en vertelt me over haar boeddhistische geloofsovertuigingen en haar wensen voor de toekomst. Vanaf de plek waar wij zitten hebben we uitzicht over de oude monarchieën gevestigd op de hoge toppen die uitkijken over de wilde valleien van Gangtey.

Header Interview Stamhoofd 1

Sonam Choden

Gemeenschap: Sharchop

Leeftijd: 31 jaar

Land: Gangtey, Bhutan

Merk jij veranderingen op in de Bhutanese cultuur gedurende de afgelopen jaren?

“De grootste verandering vindt plaats binnen de taal, denk ik! Engels begint hier een steeds voornamere rol te spelen. We zijn een erg klein land en door deze taal te beheersen kunnen we meer in contact komen met de rest van de wereld. Maar mijn angst is dat we binnen een aantal jaar onze eigen moedertaal niet langer spreken. Veel scholen geven tegenwoordig Engelse les, en mensen zijn trots als ze deze taal spreken, het geeft hen een bepaalde status. Maar de traditionele taal vaagt op deze manier langzaam weg. Ik maak me daar overigens ook schuldig aan, want ik spreek ook veel Engels. Dit is weliswaar een vereiste, anders hebben wij als land een groot probleem, aangezien toerisme onze grootste bron van inkomsten is.”

Xxix 22 Chele La Pass  Paro   Bhutan   2016 Full
Xxix 1 Chele La Pass  Paro   Bhutan  2016 Full

Oefen jij ook het nationale geloof uit?

“Ja, net als de meesten in Bhutan ben ik een boeddhist. Ik ken een aantal mantra’s die ik in de ochtend zing of voordat ik naar bed ga. Tenzij ik het vergeet. Ik vind het belangrijker dat ik gelukkig ben en goedhartig. Wanneer je gelukkig en aardig bent, en ook lief voor jezelf, dan zijn de mensen om je heen ook gelukkig. Ik help mijn grootmoeder daar soms aan herinneren. Zij bidt namelijk, maar schreeuwt tegelijk ook tegen de huishoudster. Ik zeg haar dat waar zij voor bidt, ze ook in de praktijk moet uitoefenen. Boeddhisme gaat over het controleren van je woede en goed zijn voor je medemens.”

Kan je iets vertellen over je jeugd?

“Daar denk ik de laatste tijd veel over na. Mijn middelbare school was in Thimphu, een klein dorp met veel groene gebieden. Tegenwoordig zie je nauwelijks meer open plekken. De natuur heeft plaats moeten maken voor nieuwe gebouwen. Vroeger spraken we af bij een grote open ruimte waar nu het Taj Hotel staat. We aten onze lunch tussen het gras, de planten, bloemen en de asperges. We plukten de asperges en bloemen, en zongen en dansten. We waren zo zorgeloos. Er was geen vuiltje aan de lucht.”

Bhutanese Jongen 1
Bhutanese Man 1

Wanneer ben je het meest gelukkig?

“Ik ben eigenlijk heel gemakkelijk in de omgang, en ik geniet van de kleine gelukjes in het leven. Maar ik denk dat ik dan toch echt het meest gelukkig ben, wanneer ik bij mijn ouders thuis ben, ook al heb ik niet vaak de tijd om ze te bezoeken. Eens per jaar sluit ik me bij hen aan tijdens een bedevaart. In 2012 zijn we naar India gereisd om een bezoek te brengen aan de Dalai Lama. Daar werd ik erg gelukkig van. We gingen elke ochtend naar de tempel om zijn lessen bij te wonen, waarbij we veel hebben geleerd over bewustwording en het milieu. Ik heb naar aanleiding hiervan besloten geen vlees meer te eten. Ik geniet er ook van om mensen van over de hele wereld te leren kennen en ervaringen uit te wisselen.”

Hoe helpen jouw geloofsovertuigingen jou in het dagelijks leven?

“Ik geloof dat geloofsovertuigingen minder van belang zijn, en dat het in essentie gaat over welke rol jij kiest binnen onze wereld. Bijvoorbeeld: ik ben de manager van een hotel. De staf en ik voelen aan als een grote familie. We beschikken allen over goede en minder goede eigenschappen. Je leert elke dag wat. Ik had eigenlijk nog niet veel meegemaakt voordat ik met deze baan begon. Ik had nog geen idee hoe mensen kunnen zijn. Ik heb ontdekt dat er mensen zijn die onoprecht kunnen zijn, ze zeggen het een en doen vervolgens iets anders. Ik ben erachter gekomen dat je niet al te veel van mensen moet verwachten, op die manier raak je namelijk snel gekwetst.”

Xxix 15 Bhutanese Women   Paro   Bhutan   2016 Full
Xxix 21 Chele La Pass  Paro   Bhutan 2016 Full

Wat zijn jouw meest kostbare bezittingen?

“Er is onlangs iets gebeurd waardoor ik nu het perfecte antwoord heb op deze vraag. Een tijdje terug werd ik ’s nachts wakker vanwege een hard geluid. Het was de sirene die ons waarschuwde voor stijgende overstromingen. Ik rende in mijn pyjama naar buiten om te kijken of mijn buren buiten gevaar waren. Gelijk daarna realiseerde ik mij dat ik niks had proberen te redden wat van materiële waarde was. Het meest belangrijke in mijn leven ben ikzelf en de mensen om mij heen. Gelukkig bleek het een vals alarm te zijn geweest, maar voor mij was dit een teken dat mijn gemoedstoestand en mijn psychische- en fysieke gezondheid het meest belangrijk zijn.”

Heb je ambities op de lange termijn?

“Ik heb over het algemeen geen lange termijn doelen. Ik geloof zelf dat je in het moment moet leven, dus plan ik nooit meer dan vijf jaar van tevoren. Misschien wil ik wel weer gaan studeren. Ik ben vooral geïnteresseerd in Business. Aangezien allebei mijn ouders ook binnen dit werkveld opereren. Ik heb altijd al een Master willen volgen buiten Bhutan, maar mijn oom heeft mij ervan overtuigd dat ik ook het werkende leven moet ervaren. Daarnaast ben ik de enige dochter van het gezin, waardoor ik het moeilijk vind om mijn moeder achter te laten.”

Bhutanese Jongens 2
Xxix 34 Chojam Rabney Celebration  Bhumtang   Bhutan 2016 Full

Welke aspecten van de traditionele Bhutanese cultuur vind jij belangrijk?

“Voor mijn gevoel belichaam ik de Bhutanese cultuur en tradities al, alleen al doordat ik hier geboren ben, het is een groot gedeelte van wie wij zijn. Het respecteren van ouderen is iets wat de Bhutanese bevolking onderscheidt van de rest van de wereld. En mensen vertellen ons dat we bescheiden zijn. Ik heb niet het idee dat ik bezig ben met het uitoefenen van een traditie; het komt heel natuurlijk. Uiteraard spreek ik de taal met de Bhutanese bevolking, en ik draag elke dag het traditionele kostuum. Het is zelfs verplicht om de traditionele kledij te dragen op dagen dat je aan het werk bent, vooral als je naar een openbare institutie gaat, zoals een school of een raadsgebouw. Sommige gemeentes weigeren burgers die niet op fatsoenlijke wijze gekleed zijn.”