Interview

Jamie Oliver: “Het is mijn droom dat ieder kind ter wereld leert over voeding.”

Door: Janneke
08-01-2018
Jamie Oliver Interview

Jamie Oliver opende in augustus zijn Italiaanse restaurant Jamie’s Italian in Den Haag. Ook heeft hij een nieuw boek uitgebracht: 5 Ingrediënten. Snel en simpel koken. Janneke Siebelink, hoofdredacteur van het online Lees Magazine van bol.com zocht hem op in zijn eigen restaurant en interviewde The Naked Chef over de gedachte achter het boek, zijn kinderen en belangrijke momenten in zijn leven.

Hoe maak je van alles wat je doet een succes?
Stiekem is niet alles wat ik doe een succes. Ik denk dat ongeveer 40% van wat ik doe mislukt. Daar hoor je hopelijk niets over, maar het is wel zo. En proberen te leren van je fouten. Schaam je er niet voor. Iets proberen is geen misdaad en falen ook niet, maar niet leren wel. We doen veel dingen en proberen veel. In de afgelopen 15 jaar heb ik veel geïnvesteerd, vooral in mensen. Ik ben blij dat ik deze baan en platforms heb. We zenden uit in 120 landen op 230 platforms, en dan heb je ook nog social media. De wereld verandert, maar uiteindelijk is de boodschap altijd hetzelfde: hoe krijgen we meer mensen aan het koken? Dat is de strijd tussen afhaaleten en zelf koken.

Is dit boek het ultieme kookboek voor iedereen die niet houdt van koken?
Ik heb dit boek geschreven omdat het publiek dat wilde. Ik wilde dat 5 Ingredients het meest toegankelijke boek zou worden dat ik ooit heb geschreven, of dat überhaupt ooit is geschreven. Dat was de bedoeling.

Wat is de filosofie achter het 5 Ingredients?
Terughoudendheid. Niet wat je erin stopt, maar wat je er niet instopt. Als je er zo naar kijkt, heb je meer vrijheid, je krijgt ruimte in je hoofd, je gaat ontstressen. En dan kun je zoveel mogelijk smaak halen uit het eten dat je koopt. Ongeveer 75% van het boek is gezond, maar daar schreef ik het niet voor. Het is echt eten, lekker eten, en als je maar 5 ingrediënten koopt, koop je minder. Dus kun je geld besparen en hopelijk minder eten weggooien. Of je nu Nederlander of Brit bent, alle mensen zijn druk, we hebben altijd moeite om een goede balans te vinden tussen werk en privé. Ik wilde een boek schrijven dat veel redenen gaf om wel te koken, in plaats van redenen om niet te koken. Het is dom van me, maar ik heb er 20 jaar over gedaan om te realiseren dat een lange lijst met ingrediënten 90% van de mensen afschrikt. Het interessante is: dit is het snelst verkopende boek dat ik ooit heb geschreven. Een half miljoen keer verkocht in 3 maanden tijd, het is echt bizar. Het slaat echt aan bij het publiek.

"De Nederlanders zijn niet trots genoeg op hun eten. Maar ik heb veel lekker Nederlands eten gegeten en daar mogen jullie best trots op zijn."

Het kan ook een teken zijn dat het niet goed gaat met de wereld, met de maatschappij. Mensen zijn steeds drukker en nemen minder de tijd om te koken.
Daar heb je gelijk in. In onze hersenen, cultuur en door middel van technologie worden we geprogrammeerd om alles maar steeds sneller te doen, even tussendoor. Wat ik met dit boek wil bereiken is echt lekker eten, maar op een manier waarop de mensen van nu zich aangesproken en uitgedaagd voelen. Dit is bijvoorbeeld het eerste boek dat ik heb geschreven waarin maar de helft van de recepten een volledige maaltijd is. De rest is bijvoorbeeld alleen een rijstgerecht, alleen een knoedelgerecht of een manier om kip te bereiden. Dat is geen hele maaltijd, alleen een manier om kip te bereiden. De mensen vinden het geweldig, want ze weten al wat ze willen maken, ze willen alleen weten hoe ze de kip moeten klaarmaken.

Is het toeval dat je 5 ingrediënten hebt gekozen?
Een ingrediënt voor elk van mijn 5 kinderen?

Ja, precies!
Nee hoor, om eerlijk te zijn begon ik met 4 ingrediënten. Ik was voor 70% klaar met het boek, maar toen dacht ik: de recepten zijn goed, maar niet goed genoeg. Dus ging ik toch naar 5 ingrediënten kijken. Het is een magisch getal en daardoor kan ik kruiden gebruiken of andere ingrediënten die je inmiddels gewoon in de supermarkt kunt krijgen.

Zijn de Nederlanders een moeilijk publiek?
Nee, ze lijken erg op de Britten. We willen allemaal comfort food, eten waardoor we ons lekker voelen. Nederlanders en Britten reizen ook veel, dus ze staan open voor bijvoorbeeld Koreaans, Peruaans of Iranees eten, geen probleem. Het is mijn taak om daar een balans in te vinden.

Maar in je restaurants kook je veel met lokale producten.
Zeker. We kopen zo lokaal mogelijk voor onze restaurants. We hebben ook Nederlandse koks. Ik ben zelf geen expert in de Nederlandse keuken en dat ligt zowel aan mij als aan jullie, denk ik. De Nederlanders zijn niet trots genoeg op hun eten. Maar ik heb veel lekker Nederlands eten gegeten en daar mogen jullie best trots op zijn. Kijk, Groot-Brittannië en Duitsland staan ook niet bekend om hun lekkere eten. Niemand zegt: Duits eten? Heerlijk! Maar goed Duits eten is echt lekker. Het is maar net hoe je er naar kijkt.

Recept

Heb je wel geslapen in de maanden dat je het boek schreef, je schreef het in vier maanden. 
Niet veel. Dit boek wilde zichzelf schrijven. De meeste boeken schrijf ik in 1,5 jaar. Het boek dat ik nu schrijf, kost me 2 jaar. Maar met dit boek begon ik op 1 januari en ik was voor mei al klaar. Dat is heel ongebruikelijk. Ik kreeg energie van het publiek, ging nadenken over wat ze wilden en begon er gewoon mee.

Is het publiek de baas over Jamie Oliver? 
Ja, 100%. Als ik voor een merk of supermarkt werk en het publiek vindt het niks, dan zeg ik dat gewoon. En dat weten ze, ik neem mijn publiek heel serieus. Alles draait om mijn publiek. Ze vertellen me wat ze willen en daar luister ik naar. Ze hebben gezegd dat ze makkelijk eten willen, meer vegetarisch en dat ze gezond eten belangrijk vinden.

Zijn de vegetariërs blij met dit boek? 
Ik heb speciaal een hoofdstuk met vegetarische gerechten gemaakt om de vegetariërs blij te maken. Eigenlijk is bijna de helft van het boek vegetarisch. Ik heb zelfs een vegetarisch boek geschreven, maar ik weet nog niet wanneer het uitkomt. Misschien in 2019.

Wat zijn de belangrijkste keerpunten geweest in je leven? 
Ik denk toen ik werd ontdekt als The Naked Chef. Ik was op de achtergrond aanwezig in een documentaire, terwijl ik die avond eigenlijk niet zou werken. Dus de avond dat ik werd gevraagd om extra te werken, was een keerpunt. Mijn eerste tv-programma natuurlijk ook. En toen ik de Fifteen-restaurants opende. We hebben er een in Londen en in Amsterdam zat er 12 jaar lang een. Helaas is het nu gesloten. Geweldige projecten waardoor ik veranderd ben. Ik heb erdoor geleerd hoe eten en voeding verschillende soorten wijken kan helpen en hoe mensen van armoede naar succes kunnen gaan met eten. Dat heeft me voor de rest van mijn leven veranderd.

Met zo’n vader als jij zijn je kinderen zeker makkelijke eters? 
Ja, best wel, maar dat betekent niet dat ze niet regelmatig heel irritant zijn. Het zijn kinderen. Hun smaak verandert, hun hersenen veranderen, hun emoties en meningen veranderen. Heel eerlijk zie ik het voeden van mijn kinderen als oorlog, echt waar. Het is niet leuk en gezellig, elke dag is het weer oorlog. Je hebt een strategie nodig en je moet in de gaten houden wat die kinderen binnen krijgen. Je probeert ervoor te zorgen dat ze zoveel mogelijk gezonde dingen eten. Als je ze erbij betrekt en ze plezier laat hebben, kan het leuk zijn, maar het blijft toch een hele uitdaging

"Ik heb altijd wel zin om te koken. Het is ontspanning voor mij, en als je je er zeker over voelt, dan hoeft het niet stressvol te zijn."

Houd je altijd rekening met ze tijdens het koken? 
Meestal kook ik wat ik zelf wil eten. Ik maak wel kindermenu’s voor restaurants, maar met tegenzin, alleen omdat het publiek dat wil. Ik maak geen kindereten, ik maak eten en de kinderen eten het op. Natuurlijk wel in kleinere porties of op een andere manier geserveerd, maar we maken echt eten. Willen ze een burger? Prima, dan maak ik die. Je hoeft geen afhaaleten te halen, want ik maak een burger voor je.

Heb je ook weleens geen zin om te koken?
Nooit, want het is heel leuk. Als ik alleen voor mezelf kook, voelt het bijna als een massage, omdat ik er zo van geniet. Ik bestel 2 of 3 keer paar jaar eten, maar het is altijd weer een ontzettende teleurstelling. Het is gewoon niet lekker. Het grappige is dat sommige restaurants van mij pizza’s bezorgen met hele lekkere toppings. Maar die toppings zijn nat, dus als de pizza wordt bezorgd, is er weinig meer van over. Helaas zijn slechte pizza’s veel beter te bezorgen. Maar ik heb dus altijd wel zin om te koken. Het is ontspanning voor mij, en als je je er zeker over voelt, dan hoeft het niet stressvol te zijn. Daarom staan er in het boek gerechten die je in 3 of 4 minuten kunt klaarmaken en dan een uur of twee in de oven moet zetten. Dat is niet stressvol, dat is juist makkelijk.

Wat leer je van je kinderen?
Ik probeer te leren om geduld te hebben, maar het is nog maar de vraag of dat is gelukt. Ik denk fantasierijk blijven. Eten is magisch, de manier waarop het groeit ook. Als je naar de supermarkt gaat, liggen je courgettes daar al kant en klaar, maar als je ze zelf zaait, zie je ze groeien. Er komen bloemen aan en je kunt ze rauw eten als ze stevig zijn. Kinderen vinden dat geweldig. Als je dingen kapot maakt, scheurt of erop slaat en geuren creëert, dan worden ze nieuwsgierig. Ik ken geen enkel kind dat niet van koken houdt.

Was het creatieve proces voor dit boek anders dan voor je andere boeken?
Ja, ik ben in een lege ruimte begonnen met papier op de muren om hoofdstukken te maken. Ik wilde een vegetarisch hoofdstuk en ik weet dat de meeste mensen van kip, rund, salade en pasta houden. Ik wilde ook iets met bakken, een paar desserts met 5 ingrediënten. Mensen houden van bakken, maar doen het niet omdat het te lang duurt of te moeilijk is. Dus ik denk na over wat ik wil laten zien en schrijf ideeën op en ga proefkoken. Dan komt het allemaal vanzelf bij elkaar.

Denk je dat je jongere zelf trots op je zou zijn?
Ja, ik hoop het wel. Hopelijk denkt hij niet: wat een eikel.

In 1999 kwam je eerste boek The Naked Chef uit, dus je 20-jarige jubileum is in 2019. Wat zou het mooiste cadeau zijn je zou kunnen krijgen?
Het beste cadeau zou zijn, en dat is iets waar ik van droom, dat elk kind, overal ter wereld, dingen kan leren over eten. Waar het vandaan komt, wat het met je lichaam doet, 10 recepten die ze kunnen maken om te overleven, begrijpen wat er gebeurt als je een zaadje in de grond stopt en je het water en licht geeft. En natuurlijk budgetteren en de basisbeginselen van voeding. Ik denk echt dat dat heel waardevol is. Dingen als een lang en productief leven leiden, het goed doen op school en opbloeien. Helaas vinden sommige landen dat dit luxe is, maar ik vind het fundamenteel. Veel vaders en moeders werken heel hard en de wereld moet veranderen. De beste manier om dat te doen en de beste les om dat te leren, is door middel van koken.

Meer kookboeken van Jamie Oliver

Janneke Thumb Janneke
Praat mee