Header Een Vreemde Aap
Interview

Li Lefébure: "Het neerzetten van een goed plot blijkt lastiger dan gedacht."

09-04-2018

Draakje Donatius, Elfje Floriene, Raaf en Papegaai. Zomaar wat personages die de afgelopen jaren zijn ontsproten aan de pen van kinderboekenschrijfster Li Lefébure. Een warm mens met een bijzondere kijk op de wereld en één grote passie: schrijven! Op een regenachtige dinsdag in maart toog ik naar het prachtige Limburgse land voor een interview met deze enthousiaste auteur.

Laten we bij het begin beginnen; droomde je er als klein meisje in België al van om een boek te schrijven?

"Nee! Nee, helemaal niet. Ik was volgens mij wel een heel dromerig kind. Maar ik ben heel lang helemaal niet zo bezig geweest met wat ik later wilde worden. Eerst was er de geijkte kleine meisjesdroom: stewardess. Maar later, als jong meisje, was ik me toch wel heel bewust van wat ik allemaal wel en niet kon. Ik was goed in Frans spreken en ik dacht: ik moet iets met Frans doen. En toen heb ik me heel vroeg al in mijn hoofd geprent ‘het wordt waarschijnlijk vertaler ofzo’. Dit is de hele basisschooltijd gebleven, middelbareschooltijd ook dus ik ben toen gaan werken om de opleiding tolk /vertaler te kunnen volgen."

Li studeert uiteindelijk Frans en Russisch, wat ze met veel plezier doet, maar realiseert zich op een dag toch dat dit niet echt haar droom is. Uiteindelijk gaat ze dan ook niet als tolk / vertaler aan het werk, maar bekleedt ze wel diverse andere functies bij een aantal zeer uitdagende bedrijven.

Wanneer kwam je dan tot de ontdekking dat schrijven je passie is?

Dit gebeurt pas wanneer oudste zoon Sepp wordt geboren. Li, die altijd al een boekenwurm geweest is en zelf veel leest begint enthousiast met voorlezen. Op een dag zegt Sepp: ‘Ik wil het boek van mijn draak’. Maar ja, er is geen boek van zijn knuffeldraak. En zo besluit Li om dan zelf maar een boek te gaan schrijven. Het neerzetten van een goed plot blijkt lastiger dan gedacht en dus volgt ze een aantal schrijfcursussen.

"Uiteindelijk ging het wel steeds beter ook en ik vond schrijven heel erg leuk. Uiteindelijk is toen dat eerste boek er ook gekomen, bij uitgeverij Clavis. Meteen wist ik ‘ik wil niks anders meer doen’. Dus eigenlijk door Sepp zijn vraag naar het boek over zijn draak, is het allemaal begonnen en heb ik mijn droom heel laat gevonden."

"Tijdens het schrijfproces zag ik dat haar illustraties wel passen bij mijn verhaal."

Inmiddels heb je een groot aantal boeken op je naam staan. Het begon allemaal met Draakje Donatius heeft het koud (2013). We weten nu waarom het boek er kwam, maar kun je ook vertellen hoe het tot stand is gekomen?

"Dat is ook niet via de reguliere weg gegaan. Normaal gesproken stuur je een manuscript op naar de uitgever en dat wordt goedgekeurd of afgekeurd. Ik had via Facebook al een hele tijd contact met Margot Senden en tijdens het schrijfproces zag ik dat haar illustraties wel passen bij mijn verhaal."

Li benadert Margot met de vraag of zij het verhaal wat vindt en zelf ook denkt dat haar illustraties hierbij passen. Margot is meteen enthousiast en neemt het verhaal mee naar Clavis waar ook de uitgeefster meteen weet dat ze dit gaan uitgeven. Li benadrukt wel dat het niet altijd zo makkelijk gaat. De verhalen over draakje Donatius en het boek vanuit het perspectief van zijn vriendinnetje Floriene, werden meteen goedgekeurd, maar ze schreef ook diverse verhalen vanuit het perspectief van vosje Vigilius die het helaas geen van allen gered hebben.

Behalve de boeken over Draakje Donatius en Elfje Floriene, die je schreef voor kleuters, schrijf je ook voor oudere kinderen. Het magische wereldfeesten boek is hier een duidelijk voorbeeld van. Is het lastig om deze omschakeling te maken?

"Nee, ik vind van niet. Je moet je er wel even toe zetten. Maar ik kan heel makkelijk schakelen. Ik kan heel makkelijk met drie verschillende boeken bezig zijn in drie verschillende leeftijdscategorieën. Ik denk dat het verwarrender is om aan twee verschillende series met twee dezelfde leeftijdsgroepen te schrijven want dan ga je snel denk ik karaktertrekken van personages verwisselen. En nu is het echt zo verschillend. Als ik dan vastzit met inspiratie denk ik ook vaak: ik ga even naar een ander genre, dat werkt ook qua inspiratie wel heel goed.

"Aan de doelgroep denk je dan nog niet, het verhaal ontstaat. Dan ga je kijken voor welke kinderen het geschikt is."

Bedenk je vooraf voor welke doelgroep je gaat schrijven?

"Ja, dat is wel een beetje nodig. Vaak ontstaat een verhaal, zoals dat bij Raaf en Papegaai gebeurde, heel spontaan. Ik was met Margot bij de Boekenberg, daar hadden we een boekpresentatie. Heel druk, en héél erg leuk! Daar heb ik twee handpoppen gekocht. Een was, ja, ik noemde hem Papegaai, maar het was een paradijsvogel en een raaf. Ik dacht meteen: daar wil ik ooit iets mee doen. Aan de doelgroep denk je dan nog niet, het verhaal ontstaat. Dan ga je kijken voor welke kinderen het geschikt is. En, wat trouwens ook voor mij een inspiratiebron is, is de Kinderboekenweek."

Zo ontstond naar aanleiding van het thema van de Kinderboekenweek 2015, ‘Feest’, Het magische wereldfeesten boek, waarin Li samen met Esther Walraven kinderen laat kennismaken met diverse volksfeesten van over de hele wereld. Het jaar erop was het thema ‘Raar maar waar’ en haalde ze inspiratie uit de vragen die haar zoon Sepp altijd stelt: ‘Mama, is de zon net zo groot als de maan?’, ‘Mama, waarom hebben zebra’s zwart-witte strepen?’ Vragen die alle kinderen hebben en waarvan Li dacht ‘daar moet ik iets mee’. Deze inspiratie juist kwam op het moment dat ze besloot het thema los te laten. Wanneer de druk wegvalt, komen de ideeën vanzelf. Li omschrijft het schrijven als ‘een natuurlijk proces dat zich vanzelf ontvouwt. En dat is magie!

We hebben het nu al gehad over een aantal inspiratiebronnen. Op jouw auteurspagina bij Clavis heb ik gelezen dat je kinderen een grote bron van inspiratie zijn. Schrijf je altijd met hen in je achterhoofd?

"Nee, nee, absoluut niet. Bij De reis van Raaf en Papegaai was vooral de nieuwsgierigheid naar de natuur en het leven een inspiratiebron. Zo zegt Bendt heel vaak ‘Ik vind het zo magisch; hoe kan het toch dat we moeten slapen? Hoe kan het dat mensen woorden bedacht hebben, dat er een taal bedacht is?’ Die dingen, dat vind ik zo mooi. En dat, dat is een inspiratiebron. En de ene keer zijn de jongens dat meer dan een andere keer. Soms is het ook iets dat in de klas gebeurt, soms is het iets wat ik op straat tegenkom. Het kan heel divers zijn. Kortom: inspiratie is overal en Li is nog lang niet uit geschreven!"

"Zij was net terug van een wereldreis toen Li contact met haar opnam en kon natuurlijk juist de plaatsen die ze daadwerkelijk had bezocht schitterend op papier weergeven."

Ik kan me indenken dat het schrijven van een verhaal als De reis van Raaf en Papegaai een lang proces is. Hoe kom je uiteindelijk tot de kern en bepaal je wat er in het boek komt?

"Ja, dat is ook wel een beetje een natuurlijk proces aan de ene kant. Dus je weet wel ‘ze moeten het mooiste plekje van de wereld vinden, ze moeten een doel hebben’. In principe is het bij een boek ook altijd zo. Er moet tegenslag zijn, iemand moet iets willen en het mislukt een aantal keer. En in dat boek is dat natuurlijk overal want op elk plekje waar iets positiefs en iets moois is, is ook wel iets minder moois. Bij mij is het dus een natuurlijk proces. Maar soms ga ik een kant op en dan moet ik ook een heel hoofdstuk schrappen. Dan weet je dit wordt het ook niet. Voor Raaf en Papegaai, die uiteindelijk weer thuis uit moesten komen, was het logisch dat ze in een rondje zouden vliegen. De route werd dankzij illustratrice Jenny Bakker uiteindelijk wel totaal anders dan gepland! Zij was net terug van een wereldreis toen Li contact met haar opnam en kon natuurlijk juist de plaatsen die ze daadwerkelijk had bezocht schitterend op papier weergeven. Inmiddels hebben Jenny en Li samen vijf boeken gemaakt en zijn ze druk bezig met nummer zes. Ze vormen samen een geweldig team en zijn van plan nog lange tijd met elkaar te blijven werken."

Dat zesde project draagt de titel Een vreemde aap. Een boek gebaseerd op het baanbrekende werk van primatoloog Jane Goodall. Een verhaal dat Li graag wilde opschrijven omdat ze wil dat men dat later nog weet. Ze hoopt met haar boek ook de jongere generatie kennis te laten maken met het enorm belangrijke werk dat Jane in haar leven verricht heeft.

"Ik vond Jane sowieso altijd al en voorbeeld. Wat zij betekent voor dieren en voor natuur en wat ze doet aan bewustwording. En dat al haar hele leven! Ze is nu nog steeds, op 83-jarige leeftijd, 300 dagen per jaar onderweg, het is echt bizar. Toen dacht ik: eigenlijk zou ik graag een eerbetoon aan haar doen. Dit is mijn soort van erfenis aan haar. Dat als zij er straks niet meer is, er toch nog een heel mooi boek is over haar leven en wat ze allemaal ontdekt heeft."

Een vreemde aap is geschikt voor kinderen vanaf circa 8 jaar. Voorlezen kan vanaf ongeveer 7 jaar en omdat het verhaal voor 80% non-fictie is, is het ook nog ontzettend boeiend voor volwassenen. Het boek ligt eind april/ begin mei in de winkel. Naast het schrijven van al deze prachtige boeken is Li ook nog actief als schoolschrijver, een taak die ze met ontzettend veel plezier uitvoert.

Kun je vertellen wat dit inhoudt?

De schoolschrijver wil graag dat kinderen een taalsterke toekomst hebben en zij zijn op dit moment actief op 50 taalarme scholen, met 48 kinderboekenschrijvers. Het streven is om over 2 jaar 200 scholen te bezoeken. Wat ik doe is, ik ga creatief met ze schrijven en probeer de druk van perfectie weg te halen.

Aan de hand van allerlei creatieve opdrachten werkt Li met haar leerlingen aan literatuur in de breedste zin van het woord. Zo staat een ‘boekenrestaurant’ op de planning waarin de kinderen kunnen ‘proeven’ aan boeken van allerlei pluimage. Zo brengt de schoolschrijver literatuur en lezen dichterbij en hopen zij kinderen het mooie van boeken te laten ervaren. Li is ontzettend dankbaar dat zij een bijdrage mag leveren aan een taalsterke toekomst voor haar leerlingen.

Is er tot slot nog iets dat onze lezers absoluut van je moeten weten?

"Dat ik echt met passie met schrijven bezig ben en dat ik, doordat ik die kinderboeken schrijf, mezelf ook steeds meer blijf verwonderen. Ik wil heel graag kinderen iets meegeven en laten zien dat de wereld zo bijzonder is. En wat ik heel graag wil is dat we lief zijn voor elkaar, iedereen is goed zoals hij is."

Naast Een vreemde aap werkt Li hard aan nog 4 andere boeken. Zo verschijnt rond dezelfde tijd het samenleesboek ‘Raaf & Papegaai; naar de bron van de Nijl’ en komt in het najaar een nieuw samenleesboek van Raaf & Papegaai uit. voorjaar 2019 een voorleeskookboek van Draakje Donatius. Daarnaast is ze ook nog druk bezig met een verhaal voor kinderen vanaf 9 jaar waarbij zij op bijzondere wijze pesten aan de kaak stelt.

Wil je altijd op de hoogte zijn van de boeken binnen jouw favoriete genre? Stel je voorkeur in en ontvang updates.