Lijstjessteinz
Toplijst

Lijstjes uit de dikke van Steinz nr. 3

‘De netwerken en dwarsverbanden die door leesgidsen in de wereldliteratuur worden gelegd, zijn niet alleen enthousiasmerend, maar ook leerzaam; ze tonen de schatplichtigheid en de invloeden van schrijvers, en laten zien dat boeken niet in een (geografisch) vacuüm ontstaan. ‘Geen mens is een eiland’ schreef de Engelse dichter John Donne in de 17de eeuw, en voor romans en verhalenbundels geldt hetzelfde. Schrijvers worden beïnvloed door schrijvers en beïnvloeden weer andere schrijvers.’

Zo staat het geschreven in het voorwoord van Steinz — Gids voor de wereldliteratuur, dé gids voor de wereldliteratuur, de verhalende fictie, in 416 schrijvers, 104 meesterwerken, 26 one-book wonders, 52 boekwebben, 26 thema’s, 26 quizzen en 52 landkaarten, samengesteld door Jet & Pieter Steinz.

Omdat wij op de redactie groot fan zijn van dit meesterwerk, willen we jullie de komende maanden trakteren op passages uit het boek, om jullie te inspireren en enthousiasmeren. Het is om van te proeven, voor het hele boek verwijzen we graag naar Steinz — Gids voor de wereldliteratuur.

Na de 'B' gaan we verder met 'C'.

Campert, Remco

Den Haag 28 juli 1929 • Nederlands dichter en verhalenschrijver

Remco Campert kreeg in 1979 de P.C. Hooft-prijs voor poëzie; hij had hem met evenveel recht voor proza kunnen krijgen. De zoon van de in concentratiekamp Neuengamme gestorven dichter Jan Campert (‘De achttien dooden’) was de toegankelijkste van de experimentele dichters die bekend werden onder de naam de Vijftigers; vanaf de jaren 50 schreef hij - met een humoristische toets en een melancholieke ondertoon - ook verhalen en licht satirische romans over het moderne (kunstenaars)leven en vooral over het wel en wee van de liefde: Alle dagen feest (1955, verhalen), Het leven is vurrukkulluk (1961), Liefdes schijnbewegingen (1963), Tjeempie! of Liesje in Luiletterland (1968), De Harm en Miepje Kurk Story (1983) en Somberman’s actie (1985). De laatste decennia is Campert vooral geliefd als columnist (in de Volkskrant) en als auteur van melancholieke romans over ouder wordende kunstenaars met een verleden in het Parijs van de jaren 50. De beste daarvan is Het satijnen hart (2006), het zelfonderzoek van een onsympathieke oude schilder, die naar aanleiding van de dood van een vroegere geliefde zijn leven overdenkt en opnieuw in de steigers zet.

Verder lezen bij Remco Campert

1.

Kees de jongen

Kees de jongen

Het boek waaraan Campert een eerbetoon brengt.

Bekijk op bol.com

2.

Vile Bodies

Vile Bodies

De jeunesse dorée in de jaren 20.

Bekijk op bol.com

3.

Hedonia

Hedonia

Stilistische verwant.

Bekijk op bol.com

4.

Lake Wobegon Days

Lake Wobegon Days

Melancholieke verhalen over een doodnormaal stadje in het Amerikaanse Midden-Westen.

Bekijk op bol.com

5.

Evelien

Evelien

Liefdesperikelen van een moderne vrouw.

Bekijk op bol.com

6.

Everyman

Everyman

Oude man overziet zijn leven.

Bekijk op bol.com

7.

Op Slot

Op Slot

Melancholieke kunstenaarsroman over de nadagen van een schilder en zijn vrouw.

Bekijk op bol.com

Camus, Albert

Mondovi 7 nov. 1913 - Villeblevin 4 jan. 1960 • Frans prozaschrijver

‘Hoe minder zin het leven heeft, hoe beter het geleefd kan worden’ luidde het motto van de in Algerije geboren Camus, die door zijn bijdrage aan het verzet in de Tweede Wereldoorlog, door zijn twijfels aan het nut van de Algerijnse Oorlog en door zijn kritiek op naoorlogse Stalin-sympathisanten had laten zien hoe heilzaam een afkeer van nihilisme en totalitarisme kan uitwerken. De als filosoof in Algiers afgestudeerde Camus kreeg de Nobelprijs al op 43-jarige leeftijd, zeven jaar eerder dan zijn voormalige mede-existentialist en rivaal Sartre. In 1956 had hij met zijn novelle La Chute bewezen dat hij als geen ander morele kwesties kon verpakken in aangrijpende verhalen. En in de vijftien jaar daarvoor had hij zijn wereldbeeld - de mens leeft in een ‘absurd’, oftewel zinloos en onbegrijpelijk universum en moet daar zonder hulp van God of ideologie het beste van zien te maken - vormgegeven in essays (Le Mythe de Sisyphe, 1942; L’Homme révolté, 1951), toneelstukken (Caligula, 1944; Les Justes, 1950), en vooral romans die van grote invloed waren op de literatuurgeschiedenis. La Peste uit 1947 werd beroemd als een allegorie op de Duitse bezetting van Frankrijk, maar is ook zonder die achtergrondkennis een prachtig boek over verlies, verdriet, wanhoop en levenskracht. L’Étranger leest als een hard-boiled novel in de traditie van Camus’ voorbeelden Hammett en Chandler, maar is tegelijkertijd een bespiegeling over verantwoordelijkheid en conformisme.

Verder lezen bij Albert Camus

1.

Voyage au bout de la nuit

Voyage au bout de la nuit

Hellevaart in de ik-vorm.

Bekijk op bol.com

2.

Day of the Triffids

Day of the Triffids

SF-roman over de gevolgen van massaal toeslaande blindheid.

Bekijk op bol.com

3.

Het licht

Het licht

Pest in een middeleeuws Zweeds dorp.

Bekijk op bol.com

4.

De stad der blinden

De stad der blinden

Lissabon in de ban van een epidemie.

Bekijk op bol.com

Capote, Truman

New Orleans 30 sept. 1924 - Los Angeles 25 aug. 1984 • Amerikaans prozaschrijver

Geboren in Louisiana, getogen in Alabama - Truman Streckfus Persons (die zijn schrijversnaam leende van zijn stiefvader) was een kind van het Diepe Zuiden. Toch spelen twee van zijn beste boeken zich elders af: de nostalgische novelle Breakfast at Tiffany’s (1958, over de beeldschone en wispelturige Holly Golightly) in het New York van de jaren 40 en de literaire reportage In Cold Blood (1966) in agrarisch Kansas. In Cold Blood, het waargebeurde verhaal van twee jongens die een familie in Holcomb vermoorden en daarvoor ter dood veroordeeld worden, was het eerste boek dat als ‘faction’ werd omschreven; Capote werd er de pionier mee van de New Journalism, die de werkelijkheid op een literaire manier wilde beschrijven. Het succes verlamde Capote; hij schreef niets meer dat in de schaduw kon staan van Breakfast at Tiffany’s of zijn autobiografische debuut Other Voices, Other Rooms (1948), over een homoseksuele jongen die opgroeit in het Diepe Zuiden. Werkend aan een proustiaanse roman (Answered Prayers) stierf hij uiteindelijk aan de gevolgen van drank en drugs.

Verder lezen bij Truman Capote

1.

Goodbye to Berlin

Goodbye to Berlin

Herinneringen aan het partyleven in de grote stad.

Bekijk op bol.com

2.

Sophie's Choice

Sophie's Choice

Jonge schrijver in spe ontmoet in New York joodse-Poolse vrouw met geheim.

Bekijk op bol.com

3.

Jack Holmes and His Friend

Jack Holmes and His Friend

NYC, jaren 60: homoseksuele redacteur wordt verliefd op zijn heteroseksuele beste vriend.

Bekijk op bol.com

4.

The Executioner's Song

The Executioner's Song

Faction over een ter dood veroordeelde moordenaar.

Bekijk op bol.com

5.

Over het IJ

Over het IJ

Reconstructie van de 'brievenbusmoord' in Amsterdam-Noord.

Bekijk op bol.com

6.

De vergelding

De vergelding

De vergelding (non-fictieroman over een terreurdaad tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Bekijk op bol.com

7.

The Neon Bible

The Neon Bible

Coming of age op het zuidelijke platteland.

Bekijk op bol.com

Carroll, Lewis

Alice’s Adventures in Wonderland / Through the Looking-Glass (1865 / 1871)

Charles Lutwidge Dodgson alias Lewis Carroll (1832–1898) was een wiskundige en een specialist in aristotelische logica. Het was niet de enige logica die hij op z’n kop zette in zijn legendarische tweeluik Alice in Wonderland / Through the Looking Glass. In het eerste deel volgt de zevenjarige Alice (in haar droom) een Wit Konijn door een gat in de grond, om na een lange val terecht te komen in een vreemde wereld waarin eetbare paddestoelen vreemde effecten hebben, poezen kunnen praten en glimlachen, hoedenmakers niet helemaal wijs zijn en speelkaarten zich ontpoppen als meedogenloze heersers. In het tweede deel, waarin Alice door een spiegel heen stapt, ontmoet ze onder meer levende schaakstukken, een olijke tweeling (Tweedledee en Tweedledum) en het wandelende ei Humpty Dumpty, terwijl ze beroemde ballades als ‘Jabberwocky’ en ‘The Walrus and the Carpenter’ te horen krijgt. Met zijn woordspelletjes en zijn surrealistische verhalen was Carroll van grote invloed op experimentele schrijvers als Joyce en Queneau; de popgroepen Jefferson Airplane (‘White Rabbit’) en The Beatles (‘I Am The Walrus’) lieten zich door Carroll inspireren, om maar niet te spreken van de komieken van Monty Python. De niet-moralistische Alice-boeken, iconisch geïllustreerd door John Tenniel, behoren tot de kinderklassieken die ook bij volwassenen favoriet zijn. Zoals Virginia Woolf zei: ‘Het zijn geen boeken voor kinderen; het zijn de enige boeken waarin we kinderen worden.’

Verder lezen bij Lewis Carroll

1.

Voyage Au Centre de la Terre

Voyage Au Centre de la Terre

Op expeditie naar het middelpunt der aarde komt een professor vreemde dingen tegen.

Bekijk op bol.com

2.

Winnie-the-Pooh

Winnie-the-Pooh

Absurde logica in een typisch Engelse context.

Bekijk op bol.com

3.

Finnegans Wake

Finnegans Wake

De roman als een spel met taal en droomlogica.

Bekijk op bol.com

4.

Zazie dans le métro (collection Folio no.103)

Zazie dans le métro (collection Folio no.103)

Het wereldbeeld van een bijzonder meisje.

Bekijk op bol.com

Choderlos de Laclos, Pierre

Les Liaisons dangereuses (1782)

Twee ijzersterke personages, de vicomte de Valmont en de marquise de Merteuil, zijn de hoofdpersonen van deze briefroman, die in laat 18de-eeuws Frankrijk flink wat ophef veroorzaakte. De libertijn Valmont en de seksueel bevrijde Merteuil zijn ex-geliefden die besluiten zich te wreken op de man die hen beiden gekwetst heeft. Triest genoeg doen ze dat door de onschuldige aanstaande van deze graaf, Cécile, in het verderf te storten: Valmont weet haar te verleiden, terwijl Merteuil zich stort op de jongeman op wie Cécile heimelijk verliefd is. Aan het einde van de roman is Cécile na een miskraam ingetreden in het klooster, maar is het ook slecht afgelopen met de twee aartsmanipulators. De burggraaf is gedood in een duel met Céciles geliefde en de markiezin wordt financieel geruïneerd en aan de schandpaal genageld. Ze eindigt haar dagen in het troosteloze Holland. Voor wie het nu al duizelt: het bovenstaande beschrijft maar ongeveer de helft van de intriges in Les Liaisons dangereuses (‘Gevaarlijke verhoudingen’), aangezien de 175 brieven ook nog de verleiding door Valmont van de onkreukbare présidente de Tourvel en de definitieve verwijdering tussen Valmont en Merteuil beslaan. Bijna tweeënhalve eeuw na dato spreekt het wraakdrama van de Franse officier Pierre Choderlos de Laclos (1741–1803) nog steeds tot de verbeelding: de verfilmingen door Stephen Frears (Dangerous Liaisons) en Roger Kumble (Cruel Intentions) zullen niet de laatste zijn.

Verder lezen bij Pierre Choderlos de Laclos

1.

Pamela

Pamela

Briefroman over een onschuldig meisje dat voortdurend dreigt gecorrumpeerd te worden.

Bekijk op bol.com

2.

La religieuse

La religieuse

Briefroman over een non die vergeefs probeert haar maagdelijkheid te bewaren.

Bekijk op bol.com

3.

Een gevaarlijke verhouding

Een gevaarlijke verhouding

Hoe verging het de markiezin de Merteuil na haar vlucht naar Holland?

Bekijk op bol.com

Colette Saint-Sauveur-en-Puisaye

28 jan. 1873 - Parijs 3 aug. 1954 • Frans roman- en verhalenschrijfster

Naaktdanseres, onbekommerd lesbienne, oorlogscorrespondente, meesterstiliste en schrijfster van vijftig romans en nog meer korte verhalen. Sidonie-Gabrielle Colette is niet zomaar een van de heldinnen van de feministische beweging. Vrij opgevoed door een onconventionele moeder (die ze onder meer zou vereeuwigen in de autobiografische roman La Maison de Claudine, 1922), trouwde Colette als twintigjarige provinciaal met de vijftien jaar oudere schrijver-uitbuiter ‘Willy’. Samen met hem dreef ze in Parijs een literair-culturele salon en schreef ze tussen 1900 en 1904 de eerste vier delen van de autobiografische Claudine-cyclus, over een beschermd opgevoed Bourgondisch meisje dat het vrije leven ontdekt in Parijs. De seksuele vrijmoedigheid, die door Colette ook in het werkelijke leven gepraktiseerd werd, was een selling point, maar romans als La Vagabonde (1910, gebaseerd op Colettes ervaringen als music-hallster) en La Chatte (1933, over een ongelukkig echtpaar) vielen ook op door de impressionistische, sensitieve stijl. Colettes belangrijkste thema’s, de ontdekking van erotiek als machtsmiddel en de noodzaak voor ouderen om hun seksleven te voeden met de onschuld van jongeren, komen het mooist tot hun recht in het tweeluik Chéri (1920) en La Fin de Chéri (1926), over een ex-prostituee en haar veel jongere minnaar. Op haar 72ste publiceerde Colette nog de roman Gigi (over een meisje dat wordt opgeleid tot courtisane), die dankzij de musicalverfilming door Vincente Minnelli uit 1958 haar bekendste werd.

Verder lezen bij Sidonie-Gabrielle Colette

1.

My Brilliant Career

My Brilliant Career

Meisje groeit op in de Australische bush.

Bekijk op bol.com

2.

Country Girls

Country Girls

Drie Ierse meisjes ontplooien zich, ook seksueel.

Bekijk op bol.com

3.

Een mooie jonge vrouw (Boekenweekgeschenk 2014)

Een mooie jonge vrouw (Boekenweekgeschenk 2014)

Ouwe snoeper krijgt het lid op de neus.

Bekijk op bol.com