Header recensie de mens
Recensie

Tom Phillips neemt je in De mens mee terug in de geschiedenis van oorlogen, kolonialisme en technische fuck-ups

31-05-2019

Ruim drie miljoen jaar geleden viel onze voorouder, de mensaap Lucy, uit een boom. Dat is misschien wel de eerste fuck-up in de menselijke geschiedenis, maar het was bij lange na niet de laatste. Tom Phillips neemt je in zijn boek De Mens: een kleine geschiedenis van onze allergrootste fuck-ups mee door ons verleden en licht op hilarische wijze de grootste menselijke fouten ooit uit.

Meegaan in groepsgedrag

Phillips begint het boek met een uitleg over waarom we fouten maken. Waarom we als mensen heel goed zijn in het negeren van feiten en waarschuwingen als ze niet in ons voordeel werken. Hoe we meegaan in groepsgedrag en er een talent voor hebben om fouten uit het verleden te herhalen. Of, zoals hij het zo mooi zegt met de benaming van een van de hoofdstukken: waarom onze hersenen debiel zijn.

Een boel fouten

Wat hebben we als mensheid een boel fouten gemaakt in de geschiedenis. Er was een keizer die niet van mussen hield. In zijn missie om alle mussen uit te roeien, hielp hij bijna zijn eigen bevolking om zeep. Een andere heerser kreeg een vreedzaam aanbod van Dzjengis Khan, maar stak de baarden van diens boodschappers in de fik. Misschien een beetje overbodig om te zeggen, maar kort daarna bestond zijn rijk niet meer (en hij ook niet). Het Oostenrijkse leger verloor een oorlog tegen zichzelf. Een Amerikaanse wetenschapper vergiftigde de halve wereldbevolking omdat hij winst wilde maken op benzine. En tijdens een belangrijke verkiezing besloot de bevolking massaal een schoonmaakmiddel als burgemeester te verkiezen. Ja, echt.

Flink de mist in

Oorlogen, kolonialisme en technische fuck-ups: Phillips neemt je er in rap tempo mee doorheen. Hij schrijft heel sarcastisch, waardoor het boek boven alles heel hilarisch is. Daarnaast steek je nog wat op van hoe de mensheid werkt. In tien duidelijk afgebakende hoofdstukken vertelt de auteur op welke vlakken we flink de mist in zijn gegaan. Elk hoofdstuk haalt hij meerdere voorbeelden aan, die vloeiend in elkaar overlopen zonder dat zijn verhaal stagneert.

Confronterend en hoopvol

Het boek is van tijd tot tijd best confronterend. De mens heeft nogal vaak de deksel op zijn neus gehad en we lijken er niks van geleerd te hebben. Toch bewijst het boek dat fouten maken heel menselijk is. Daarnaast biedt het perspectief: hoe groot de fouten ook zijn die jij hebt gemaakt, zo catastrofaal als enkele voorbeelden in het boek zal het niet geweest zijn. Tot slot geeft het hoop. Want hoeveel fouten de mensheid ook gemaakt heeft, hoe groot en hoe dom ook, we zijn er nog steeds!