Systema header
Recensie

Systema van Simon de Waal is een inktzwarte dodelijke poel vol complottheorieën

18-6-2019

In het dagelijks leven is Simon de Waal scenarist, regisseur, in Amsterdam rechercheur zware misdaad, echtgenoot en huisvader. Velen zullen bewust of onbewust regelmatig van zijn werk hebben genoten. Zoals bij het volgen of lezen van Cop vs Killer, Pentito, de serie Boks, de boeken van De Waal & Baantjer, feitelijk teveel om op te noemen. Aan nominaties en prijzen geen gebrek. Tijdens deze recensie wordt Systema gewogen, het laatstverschenen boek van zijn hand.

Zo'n dertig jaar geleden kwam er een grote omwenteling in de communistische Sovjet-Unie. Eén van de talloze gevolgen die daaruit voortkwam, was de stopzetting van onderzoeken in het Vector Instituut in Novosibirsk dat belast was met het ontwikkelen van virussen en bacteriën. Veel van de wetenschappers die destijds aan het Systema-programma werkten, kozen na de stopzetting voor een leven buiten de Sovjet-Unie. Ze verhuisden al dan niet met een voorraad van de dodelijke producten in hun bagage naar een West-Europees land om daar een nieuwe toekomst op te bouwen. Vanuit Moskou krijgt oud-KGB’er luitenant generaal Erkan Zhirkov 30 jaar later de opdracht om de destijds gevluchte wetenschappers op te sporen, te neutraliseren en de bacteriën en virussen die als biologisch wapen gebruikt kunnen worden, onschadelijk te maken. Twee Russische moordenaars, Kolja en Wolf, zorgen dat de opdracht van Zhirkov wordt uitgevoerd en gaan West-Europa in.

“De ontploffing moest tot in de verre omtrek te horen zijn geweest, mensen moesten zwarte rook boven het bos uit hebben zien kolken”

Veel personages

Over de opzet van het verhaal is door De Waal vooraf goed nagedacht. Op meerdere Europese locaties gebeuren merkwaardige dingen, zonder dat er direct onderlinge verbanden gelegd kunnen worden. Vanzelfsprekend trekt er ook een indrukwekkende stoet aan personages voorbij. Hoewel er voortdurend van land, gemeente en personage wordt gewisseld, zijn de vele perspectiefwisselingen nimmer storend. Ze zijn noodzakelijk om op de internationale focus te kunnen blijven richten.

Verdieping van Vector

Trouwe lezers van de geschenkenboekjes die het CPNB tijdens de Spannende Boekenweken cadeau geeft, zullen bij het lezen van Systema een flashback krijgen naar het geschenkenboekje Vector dat in 2016 door De Waal werd geschreven. Het zaadje was destijds met Vector geplant en nu is er met Systema een weelderige en volrijpe volwassen vrucht als oogst afgeleverd.

Internationaal podium

Systema is een verhaal met een misdaadthema dat op een internationaal podium speelt. De Waal probeert het klein te houden door de personages Alex Koesman in Amsterdam en Sookie Paulik in Edinburgh min of meer bepalend te laten zijn voor het verloop. Het internationale aspect kan echter niet worden weggemoffeld, want dat is de drager van het plot. Lezers die complotten koesteren die met een snufje herkenbare actuele politiek zijn gekruid, van plotwendingen houden en van een paar moorden niet achterover vallen, zullen met veel leesplezier dit avontuur ondergaan!