Nieuws & Agenda

Midnight Sun: “Kijkers ruiken het als de serie niet met liefde is gemaakt”

03-03-2017
Midnight Sun Header

Even een uitstapje naar een andere categorie, maar niet minder leuk. Janneke werd gevraagd om het Zweedse regisseursduo Måns Mårlind en Björn Stein te interviewen. Ze zijn vooral bekend van de misdaadserie The Bridge. Hun nieuwste project is de serie Midnight Sun, een coproductie van Zweden en Frankrijk. Janneke wil graag weten wat het geheim van hun succes is en vraagt ze het hemd van het lijf tijdens het IFFR, het International Film Festival Rotterdam.

Midnight Sun

Kunnen jullie voor de mensen die het niet weten, vertellen waar de serie over gaat? 
Måns: Een Franse man wordt vermoord in het mijnstadje Kiruna, dat in Zweden hoog boven de poolcirkel ligt. De zon gaat daar in de zomer nooit onder. De Franse agente Kahina Zadi gaat er naartoe en moet uitzoeken wie hem heeft vermoord. Ze werkt samen met de lokale aanklager en ontdekt dat er wordt samengespannen in het oude mijnstadje. Al snel gaan er meer en meer mensen dood en alles wijst erop dat de inheemse bevolking erachter zit.

De serie begint met een bizarre moord. Hoe kregen jullie het idee voor deze moord? 
Måns: Dat kwam gewoon in ons op. Het idee van de moord kwam al ver voor het idee van de serie in ons op. Dus toen we wisten dat we iets wilden doen met een verhaal in het noorden van Zweden, dachten we: misschien is die moord wel een goed beginpunt. Alleen we wisten nog niet waar het verhaal over moest gaan. Soms worden er door zoiets oppervlakkigs als een moord dingen gecreëerd. Want we begonnen te denken: wie is die gast en wat heeft hij gedaan om op zo’n extreme manier vermoord te worden? Wie is de moordenaar of zijn de moordenaars? Daardoor ontstond het verhaal eigenlijk.

Midnight Sun is een psychologische thriller. Hoe ontstond het idee voor de serie? 
Björn: Het idee van de eerste moord bracht een hele gedachtestroom op gang. We begonnen veel onderzoek te doen en toen kwamen we erachter dat er in het noorden veel inheemse bevolking leeft. We wisten daar niet veel vanaf en er is daar een hele nieuwe beweging. Twee acteurs uit de serie zijn sterke vertegenwoordigers van die beweging, en hun energie zorgde voor veel energie bij ons. Waarom zijn ze zo boos, wat is dat conflict waar wij niks vanaf weten? Het was wij versus zij. In plaats van groepen scheiden en de verschillen zien, wilden we zeggen: kijk nou eens naar de overeenkomsten in plaats van de verschillen. Er kwam dus een heleboel inspiratie uit verschillende hoeken.

Kunnen jullie nog wat vertellen over de hoofdpersonages? 
Måns: Het hoofdpersonage is Kahina Zadi, een Franse politieagente. Ze werkt voor de OCRVP, de politieafdeling die in het buitenland werkt. Als er een Franse burger wordt vermoord in het buitenland gaat de OCRVP erheen. Ze is erg goed in haar werk. Haar achtergrond houdt ze verborgen. Ze is van Algerijnse afkomst en ze is Berbers. Eigenlijk komt ze dus uit de woestijn, maar ze wil niets te maken hebben met haar verleden. Ze schaamt zich ervoor en wil er geen onderdeel van uitmaken. Ze gaat naar het land van de sneeuw, naar de poolcirkel. Daar ontmoet ze de inheemse bevolking van Zweden en wordt ze gedwongen om naar zichzelf en naar haar achtergrond en de dingen die ze heeft onderdrukt te kijken. Eigenlijk kun je wel zeggen dat Kahina Zadi naar het einde van de wereld moet reizen om zichzelf te vinden. 
Björn: Ze werkt daar samen met Anders, een aanklager die in het noorden werkt. Hij is half Sami, dat is de inheemse bevolking. Net als Kahina duwt ook hij zijn verleden weg, hij is er niet trots op en wil niets te maken hebben met zijn verleden. Ook hij moet een reis maken en dingen over zijn verleden en zijn volk ontdekken. Ze lijken dus heel verschillend, maar zijn ook hetzelfde. Net zoals we in de serie willen laten zien: we kunnen beter naar de overeenkomsten kijken dan naar de verschillen als we mensen ontmoeten.

Midnight Sun Plaatje 1

Creatieve motor

Afkomst en het verleden dat je achtervolgt zijn de twee thema’s van de serie . Wat hebben jullie zelf met deze thema’s? 
Måns: Het is voor ons soms makkelijker om ergens een serie over te maken dan om er zelf mee om te gaan. Net zoals het personage, zij vlucht ervan weg, en dat doen we allemaal. We ontsnappen aan onze problemen en proberen ervoor te vluchten. Maar je moet er toch ooit een keer mee dealen. Dat blijf ik mezelf ook vertellen. Op dit moment ben ik onbewust waarschijnlijk ook iets aan het vermijden.

Hebben jullie iets speciaals geleerd tijdens het maken van de serie? 
Måns: We hebben veel geleerd over de Sami-cultuur en hun situatie, hoe ze in Zweden zijn opgegroeid. Als je daarover leest, lees je slechts een vereenvoudigde versie. Maar als je er dieper induikt, ontdek je dat het een verdrietig verhaal is over Zweden die de Sami uitbuiten.

Vind je dat je als regisseur van een serie die door veel mensen wordt bekeken, de verantwoordelijkheid hebt om het verschil te maken?
Björn: Dat hoeft niet, maar als je acht uur de tijd hebt en een spannend verhaal wilt vertellen…. Dit is een spannend verhaal, het gaat over de politie die jacht maakt op een moordenaar of meerdere moordenaars. Maar waarom doe je dan niet tegelijkertijd iets anders? Vertel iets dat ontroert en je aan het denken zet. Toen we aan The Bridge werkten, zeiden we altijd dat het belangrijk is dat de moordenaar of moordenaars een punt hebben. Tuurlijk, hij of zij is gek, het is verkeerd om mensen te doden, maar diegene doet dat met een reden die best nog te begrijpen is. Ik denk dat dat een manier is om een boodschap over te brengen zonder politiek correct te zijn. De boodschap kan niet politiek correct zijn als die door een moordenaar wordt verteld.
Måns: We preken niet, we dwingen mensen niet om informatie tot zich te nemen.
Björn: De informatie is hetzelfde, maar het komt uit de mond van de slechte persoon en daarom is het makkelijker te verwerken. Dan voelt het niet alsof je weer op school zit.
Måns: Het is niet onze verantwoordelijkheid, maar wel onze creatieve motor. Het is heel stimulerend om zoiets te doen in plaats van alleen een verhaal over politie die een moordenaar achterna zit te vertellen. Daar krijgen we creatieve energie van. We hoeven het dus niet te doen, maar we doen het wel. Dat is het gevolg van het feit dat wij geïntrigeerd zijn door en geïnteresseerd zijn in een onderwerp. Daardoor bedenken we iets dat veel mensen willen zien en zo krijgen ze dit voorgeschoteld. Dat is niet vooraf bedacht.

De omgeving speelt een grote rol in de serie. Had de serie zich ook ergens anders kunnen afspelen? 
Björn: Ja hoor, het had ook in Amerika of in Australië gekund. Er moet een conflict zijn tussen de inheemse bevolking en de kolonisten. Alleen in Kiruna heb je ook de mijnen en de stad die wordt verplaatst is uniek. Dat vind je nergens anders. 
Måns: Ze verplaatsen de hele stad, want de mijn ligt onder de stad en er zit een scheur in de grond. Eigenlijk slopen ze de hele stad en bouwen ze hem weer helemaal opnieuw op. Dat gebeurt echt. We filmen dus in een stad die tijdens het filmen wordt gesloopt. Het is een heel vreemde omgeving. We vonden het ook een interessante plek voor een drama, want je kunt de grond waarop je staat niet vertrouwen. Het is een goede metafoor voor het verhaal. Je kunt letterlijk niets of niemand vertrouwen, zelfs de grond niet.

Midnight Sun is een samenwerking tussen Frankrijk en Zweden. Waarom Frankrijk? 
Björn: Het is meer een Franse productie dan een Zweedse. Het grootste gedeelte van het geld komt uit Frankrijk. Het is een productie van Canal+. Zij wilden graag een Scandinavische crimeserie, en dat kunnen ze uiteraard niet zelf doen omdat ze niet Scandinavisch zijn. Daarom namen ze contact op met ons. Ze zeiden: we willen een thriller maken in het noorden, want dat is exotisch voor ons. Toen hebben we ons idee gepitcht.

Midnight Sun Plaatje 2

Denken vanuit je hart



Hadden jullie verwacht dat de serie zo succesvol zou zijn? 
Björn: Als je te berekenend bent, ben je gevaarlijk bezig, denk ik. Je moet vanuit je hart denken: vinden we dit leuk? Ja. Dan vinden andere mensen het hopelijk ook leuk. We zijn goed in ons werk en we hopen dat andere mensen onze smaak ook leuk vinden. En zo niet, dan mislukt het. Dan kijken de mensen niet en dan hebben we geen werk meer. Daarom gaan we niet berekenend te werk. We doen gewoon wat we doen.

Jullie denken dus nooit: dit willen de mensen zien? 
Måns: Nooit. We denken altijd: wij willen dit zien. Wij maken alleen films die we zelf willen zien. Ik denk dat de meeste mensen het wel doorhebben als het niet echt is, ook als ze geen filmmaker zijn. Als een producer zegt: dit is slim om te doen, we hebben een mooie blonde vrouw nodig en een oude man, dan ruik je van kilometers afstand dat het niet met liefde is gemaakt.

Worden jullie weleens bang van wat jullie allemaal bedenken? 
Björn: Nee, daar worden we enthousiast van.We zien dat het werkt. Wat we leuk vinden aan Midnight Sun is dat we de emotionele gedeeltes net zo serieus nemen als de gruwelijke stukken. Het zijn allebei stukjes van dezelfde puzzel. We kunnen uren praten over een exploderend hoofd, en vervolgens praten we uren over de nagels van het hoofdpersonage. Alles is belangrijk. 
Måns: Het lijkt misschien niet zo, maar die dingen zijn met elkaar verbonden. Want als het hoofd dat explodeert je niets doet, dan is het gewoon een exploderend hoofd. Maar als je een personage opbouwt waar je van gaat houden en het hoofd explodeert, dan is het veel emotioneler. We genieten van de fysieke aspecten van een exploderend hoofd, maar ook van het opbouwen van het personage. Film is fantastisch, je kunt er zoveel mee. Waarom zou je je bij één ding houden als je het allemaal kunt doen?

Jullie kennen elkaar al van kinds af aan. Op jullie elfde maakten jullie je eerste film. Was dat net zoiets als Midnight Sun? 
Björn: Nee, dat was horror. Horror is leuk als je kind bent, want je krijgt heftige reacties en je vrienden kunnen dan in de film spelen. Als je comedy maakt, dan spelen je vrienden niet zo goed, maar met horror en een kleine camera kun je iets maken dat in de verte iets weg heeft van een film, zelfs als je elf bent. Het is echt handvaardigheid. Hoe zorg je ervoor dat er een pijl in een keel komt met veel bloed erbij? Daardoor krijg je interesse in hoe film werkt en zo zijn we begonnen en in de fantastische wereld van de film terecht gekomen.

Jullie zijn allebei makers en regisseurs, dat zijn twee kapiteins op een schip. Hoe werken jullie samen? Hebben jullie allebei je eigen specialiteit? 
Björn: Ja, we hebben onze eigen specialiteit. Måns is de schrijver, ik ben de editor, maar we zijn allebei regisseur. We bedenken samen het verhaal en dan schrijft hij het script. Als we regisseren, kan er maar één de baas zijn, dus dan gooien we de dag voordat we beginnen met filmen een muntje op. Als ik win, ben ik de regisseur van de dag. Hij is dan mijn beste vriend en hij helpt me. Hij haalt koffie voor me en hij is beschikbaar voor de producers, setdesigners, et cetera. De volgende dag wisselen we. Dan sta ik klaar voor hulp en ondersteuning en dan haal ik koffie voor hem. In de postproductie kunnen we wel samen de leiding hebben, maar op de set is er maar één de baas.

Winactie

Speciaal ter gelegenheid van deze serie mogen wij drie exemplaren weggeven op Lees! Schrijf naar schrijf@bol.com o.v.v. 'Midnight sun' waarom jij deze serie graag zou willen zien! De winnaars krijgen 8 maart bericht.