Recensie

Café De Waarheid: “Het is geen klassieke drinkersroman.”

Door: Jurgen
07-08-2018
00 Headercafedewaarheid Markboog

De roman Café De Waarheid doet aanvankelijk even denken aan die andere, grote drinkersroman: Charles Jacksons Het verloren weekend. Jacksons roman gaat nog meer over de verwoestingen van de alcohol en de verwoestingen en de offers voor alcohol. Jim heeft in Café De Waarheid nog steeds wat geld: de staat stort vreemd genoeg elke maand wat. Anders dan Don Birnam uit Het verloren weekend drinkt hij niet alleen: hij heeft zijn drinkebroeders en zuster in café De Waarheid.

Mark Boog doet meer: hij maakt van de stad Utrecht waarin Jim in deze roman ronddwaalt een toekomstig beeld van Nederland, dat eigenlijk ook weer niet zó ver weg lijkt. Typerend zijn alle mensen met oortjes in en schermpjes in hun hand, die Jim ziet, zij krijgen duidelijk orders van boven ergens, denk hij. Orders in ieder geval die Jim niet krijgt waardoor hij stuurloos door Utrecht loopt tot het weer avond is en hij naar café De Waarheid kan. Dit dystopische beeld dat Boog wegzet is bijzonder omdat het enerzijds een naargeestige en enge sluier over de stad Utrecht legt –je vraagt je even af waarom de uitgever de roman een ode aan de stad noemt– maar op een vreemde manier blijft het ook op afstand doordat Jim er ondoordringbaar voor lijkt. Soldaten die door de stad lopen en mensen oppakken en aftuigen, komen ook De Waarheid binnen. Maar Jim en zijn haveloze vrienden zijn ongrijpbaar, want –citerend– “De waarheid maakt geen onderdeel uit van de reële wereld.

"Mark Boog maakt van de stad Utrecht waarin Jim in deze roman ronddwaalt een toekomstig beeld van Nederland, dat eigenlijk ook weer niet zó ver weg lijkt"

Kortom: Café De Waarheid is een vreemde roman. Het is geen klassieke drinkersroman zoals Charles Jackson die schreef, desalniettemin speelt drank een grote rol in deze roman: bier brengt de vrienden samen. Hetzelfde geldt voor de dystopische achtergrond: in een boek van Orwell zou het de hoofdrol hebben. Maar Mark Boog gebruikt het om de vrienden nog verder buiten de samenleving te zetten. De nooit-terugsprekende Marie waarmee Jim intiem wordt, illustreert het levenloze van zijn wezenloze en vooral drinkende vrienden. Niets uit de buitenwereld raakt hen echt, zelfs niet als een storm de schuilkathedraal laat instorten en hen direct raakt. Dat is het frustrerende aan dit boek: het gebrek aan ontwikkeling. Jim blijft Jim ondanks zijn drinken, ondanks zijn dakloze bestaan. Er is niet eens achteruitgang in zijn personage, maar “De Waarheid verandert niet,” schrijft Boog en “dat is een geruststelling.

Joergen
Jurgen