Recensie

Lekhoofd: Een wereld vol smaak, kleur en klank

19-4-2017
Lekhoofd


Een wereld vol smaak, kleur en klank; voor Noah is het dagelijkse kost. Voor hem bestaat taal niet alleen uit letters; elk woord heeft ook een eigen kleur en zelfs een specifieke smaak. Wat in de medische wereld synesthesie genoemd wordt, beschrijft hij als een kluwen van zintuigen: “De grenzen tussen mijn zintuigen waren geenszins waterdicht. Er lekte van alles in dit hoofd.

Lange tijd van geen kwaad bewust

Lange tijd is hij zich echter van geen kwaad bewust. Voor hem is deze realiteit zo gewoon dat hij niet beseft dat anderen zijn vragen en opmerkingen maar vreemd vinden. Zo komt hij op school in de problemen wanneer hij probeert uit te leggen waarom hij het moeilijk vindt om ‘witte sommen’ op te lossen: “Misschien probeert u het extra moeilijk te maken, en dat is niet erg, maar ik ben al niet zo goed in rekenen en dan schrijft u de één, de drie en de acht allemaal wit in plaats van lichtblauw, donkerrood en mintgroen en ik vraag me gewoon af waarom.” De reactie van de juf is niet mis te verstaan: “Als je nog één keer zulke nonsens uitkraamt in mijn klas, Noah, dan moet je voortaan alle sommen voor het bord maken. Ik laat me niet voor de gek houden door een kind van tien.”

Anders dan de rest
Naarmate hij ouder wordt, komt hij steeds meer apart te staan en groeit het bewustzijn dat hij anders is dan de rest. In het secundair onderwijs wordt hij zowel door leerkrachten als leerlingen als een freak gezien, maar zelf begrijpt hij totaal niet wat er met hem aan de hand is. Hij besluit dan ook om zijn ervaringen geheim te houden, zelfs voor zijn ouders. Zo dobbert hij wat rond tot hij Teun ontmoet. Teun is niet alleen de eerste die hem serieus neemt, maar gaat ook op zoek naar een systematiek in Noah’s waarnemingen. Er ontstaat een vriendschap die voor Noah bepalend wordt in zijn ontwikkeling tot tiener.

Splash 2

Niet wedijveren met de top

Boeiende thematiek
Het gegeven van synesthesie levert een boeiende thematiek op, die vooral in het begin van het boek goed wordt uitgewerkt. Noah’s verwarring en zijn onvermogen om onder woorden te brengen hoe hij de wereld om hem heen ervaart, worden empathisch beschreven. Dit was op zich voldoende interessant geweest om het verhaal te sturen. Kraak overspeelt echter zijn hand en probeert te veel onderwerpen aan bod te laten komen. Hierdoor neemt Noah’s algemene ontwikkeling van kind tot puber het verhaal over en verdwijnt de synesthesie bijna volledig op de achtergrond. Hoewel Kraak nog een aantal problemen naar voren schuift om een dramatische spanningsboog op te wekken blijft er te weinig over om de lezer tot het einde geboeid te houden.

Coming-of-age verhaal
De schrijfstijl is vlot en helder, maar de noodzaak om gebeurtenissen en zelfs beeldspraak steeds gedetailleerd uit te leggen breekt het ritme en houdt de lezer te veel bij de hand. Door de veelheid aan thema’s worden ideeën te weinig uitgewerkt en mist het verhaal diepgang. Dit wordt versterkt door het veelvuldig gebruik van clichés en eerder oppervlakkige, soms zelfs ronduit stereotiepe personages.

Lekhoofd begint sterk, maar lost de belofte niet in. Het boek heeft als coming-of-ageverhaal voor tieners zeker iets te bieden, maar kan niet wedijveren met de top van dit genre.