Header recensie het nieuwsdieet
Header recensie het nieuwsdieet
Recensie

Rolf Dobelli wil ons op nieuwsdieet hebben; eigenlijk moeten we helemaal afkicken

24-01-2020

Volgens Rolf Dobelli leidt het dagelijkse nieuws ons af van waar het nu echt om draait. Het maakt ons depressief en het laat onze wilskracht verdwijnen. Met zijn nieuwe boek Het nieuwsdieet staat hij hierbij stil en vertelt hij dat dit het moment is om stappen te nemen. Een leven zonder een overload aan informatie.

Op de avond dat Hubert Smeets in Nieuwsuur uitlegde hoe we Poetins nieuwe voorstellen over de Russische democratie moesten interpreteren, begon ik in Het Nieuwsdieet van Rolf Dobelli. Smeets mocht ondanks zijn eigen inschatting dat het koffiedik kijken was, Poetin wantrouwen tot op het bot. Onze journalisten zijn veel milder als het om Trump gaat, ook al liegt die bewezen alles aan elkaar. De Iraanse ayatollah Khamenei noemde de baas van de VS in datzelfde Nieuwsuur een clown, maar dat werd weggezet als ‘de gebruikelijke anti VS-retoriek’. Khamenei sprak op een plein ‘dat tot de laatste plek bezet was, daar hadden ze wel voor gezorgd.’ Even later las ik hoe Dobelli uitlegt dat nieuws onze misvattingen versterkt. Simpel voorbeeld: wat is het volgende getal in de rij 2, 4, 6, 8? Wedden dat je 10 gokt? Maar mijn regel was dat ieder volgend getal hoger moet zijn. 10 was dus goed, maar wel een misvatting. Voor Smeets’ visie op Poetins plannen geldt dat ook. Valutahandelaren waren positiever gestemd. De beurs piekte.

Geen deskundigen

Dobelli heeft nog een reden het nieuws niet te volgen: journalisten zijn geen deskundigen. Die schrijven wat ze weten, maar wat weten ze? Ook hier een mooi voorbeeld. Een Nobelprijswinnaar over de kwantumtheorie ging van stad naar stad voor uitleg van zijn vinding. Zijn chauffeur kon na vijftig lezingen het verhaal wel dromen en stelde voor de rollen om te draaien. Met de professor inclusief chauffeurspet op de eerste rij, vertelt de chauffeur die avond het verhaal vlekkeloos. Tot er een vraag komt. De chauffeur: wat een simpele vraag is dat dan, die kan zelfs mijn chauffeur nog beantwoorden, en hij geeft snel het woord aan de Nobelprijswinnaar.

Nieuws is datgene dat afwijkt

Waarom laten we ons de wereld duiden door journalisten? Dobelli stelt voor liever boeken te lezen, zelfs lesboeken van studenten, lange verhalen tot je te nemen en via Google te zoeken wat erover gezegd wordt. Maar niet op nieuwssites. Nieuws is alleen maar datgene wat afwijkt, anders is, bijzonder. Het is geschreven om jou te verleiden tot lezen want dat is goed voor de omzet. Nieuws zelf is ook helemaal niet de meetlat. Het journaal duurt iedere dag even lang en de maandagkrant is niet dubbel zo dik terwijl er zondag geen krant was. Dobelli: volg geen nieuws waar je geen invloed op hebt, het geeft je een verwrongen beeld van de werkelijkheid. Je denkt dat de kans op een aanslag veel groter is, je denkt dat Britney Spears belangrijker is dan luchtvervuiling en dat de kans op een vliegtuigongeval groot is terwijl de immuniteit voor antibiotica onderschat wordt. Het levert stress op, al dat nieuws. En van stress ga je ook nog eens eerder dood.

Ik ben een journalist, doceer het vak. Maar wat ben ik het roerend met Dobelli eens. Ook met zijn beeld dat je aan landelijk en internationaal nieuws niks hebt als je daar geen invloed op hebt. Lokaal goed geïnformeerd zijn is veel belangrijker.