Header recensie mijn ontelbare identiteiten
Header recensie mijn ontelbare identiteiten
Recensie

In Mijn ontelbare identiteiten biedt Sinan Çankaya een pluralistische kijk op identiteit en diversiteit

31-07-2020

Sinan Çankaya promoveerde op een onderzoek naar etnisch profileren bij de Nederlandse politie en doceert als cultureel antropoloog aan Vrije Universiteit Amsterdam. Met Mijn ontelbare identiteiten heeft hij nu ook een literair debuut te pakken. De onderwerpen uit dit non-fictionele boek liggen maatschappelijk even gevoelig als dat ze urgent zijn en het moet dan ook niet verrassen dat Çankaya in het verleden al uit verschillende hoeken de wind van voren gekregen heeft.

Het is een doodgewone ochtend wanneer Sinan Çankaya zijn mailbox opent en er een verzoek van zijn oude middelbare school aantreft. Als notabele alumnus wordt hij gevraagd om tijdens een veertigjarig jubileum ervaringen te delen over zijn schooltijd. Het is het startschot voor Mijn ontelbare identiteiten dat finisht met de eerder genoemde voordracht. Daartussen dienen anekdotische vertellingen om tekortkomingen van het maatschappelijk-multicultureel functioneren bloot te leggen. Deze insteek verdedigt Çankaya meermaals in het boek. De kleine verhalen tonen het grotere geheel en hierin huist de waarde van de antropologische zelfbeschrijving. Via de eigen levenservaringen komt de auteur onder meer tot de conclusie dat identiteit nauwelijks het individu toebehoort, maar een veranderlijk construct is. Dat wil ook zeggen dat identiteit nooit vaststaat en dat voor de niet-witte Nederlander integratie geen eindstation heeft. ‘Ik ben zichtbaar, omdat witheid onzichtbaar blijft.’ Hoe klaar is Nederland voor inclusiviteit? Zijn toespraak zal het moeten uitwijzen.

''Dit is waar ik naartoe wil met mijn microrevoluties: klein verzet in alledaagse ontmoetingen. Ik ben, door jou.''

Informatief en instructief

In tijden van Black Lives Matter is dit boek natuurlijk hoogst urgent. Alleen al Çankaya’s onderzoek naar etnisch profileren en hoe hij dit van binnenin ervaren heeft nog voor de bom barstte in de Verenigde Staten is erg interessant. Wanneer hij in een epiloog ook nog vooruitkijkt naar de rol die het coronavirus zal spelen voor multicultureel Nederland, weet je dat dit boek het toxische jaar 2020 in kaart brengt vanuit een perspectief dat we uit gemakzucht maar al te gemakkelijk negeren. Toch is dit boek nog meer dan urgent, fundamenteel te noemen, omdat het raakt aan de essentiële tekortkomingen van de inclusieve maatschappij. Het boek toont niet enkel wat er misloopt, maar vertelt ook hoe het anders kan. Naast informeren wil het vooral wat in beweging brengen.

Microrevoluties

Vernieuwing vereist verandering. Dat wil Çankaya bereiken aan de hand van microrevoluties: ‘klein verzet in alledaagse ontmoetingen.’ Mijn ontelbare identiteiten is zo’n microrevolutie, een ontmoeting die je als geëngageerde lezer verplicht bent aan te gaan. Nu en dan bitter, maar altijd filosofisch en brandend actueel weet Çankaya met zijn literair debuut je identiteitsbesef aan te scherpen. Er is geen ontkomen aan.