Recensie

Valkuil: "Aangrijpend verhaal, sfeervol opgezet en verwoord"

25-6-2018
Valkuil Recensie Header

Erlendur Sveinsson is het hoofdpersonage waarmee de IJslandse auteur Arnaldur Indriðason grote successen heeft geboekt en waarmee zijn naam ook internationaal doorbrak. Inmiddels worden zijn boeken in 26 landen uitgegeven en ontving hij diverse onderscheidingen. Zijn bijzondere schrijfstijl, vaak melancholisch en meeslepend, trekken zijn lezers zonder pardon rechtstreeks het verhaal in. De personages die door hem worden gekozen voor een belangrijke rol, zijn vaak eenzaam en vooral niet zonder problemen. Naast de serie met Erlendur in de hoofdrol verrast hij zijn fans ook regelmatig met een standalone. Een realistisch maatschappelijk thema als achtergrond ziet men daar vaak in terug waarbij het voor hem niet uitmaakt of het in het heden of een ver verleden speelt. Valkuil, zijn laatstverschenen boek, is daar een sprekend voorbeeld van.

Het Verhaal

Het is 1941, de periode dat Europa gebukt gaat onder de expansiedrift van Adolf Hitler en IJsland om strategische redenen een zware delegatie van het Amerikaanse leger herbergt. Met toestemming van de bezetter is er sporadisch nog wel scheepvaarverkeer mogelijk van Denemarken naar IJsland. Vol hartstocht wacht in IJsland een vrouw op haar man die echter niet op de boot met IJslanders is kunnen komen omdat hij door de Duitsers eerder was gearresteerd, verdacht van ondergrondse verzetsactiviteiten.

Voor de Piccadillybar wordt een lichaam gevonden van een jongen, gekleed in een soldatenuniform. Sporen op de jongen geven aan dat hij is neergestoken. Niemand heeft iets gezien. Het enige dat naar buiten komt is dat de bar een populaire plaats is voor op IJsland verblijvende militairen. Rechercheur Thorson wordt belast met het onderzoek.

Thorsons collega, rechercheur Flovent mag zijn tanden in een verdachte vondst van een aangespoeld mannenlichaam zetten. Pathologisch onderzoek toont aan dat het naar alle waarschijnlijk geen zelfmoord is omdat in het ruggenmerg van de man een sterk verdovende stof is gevonden.

"Hij keek omhoog naar de sombere kerk en dacht aan de biechtstoel daarbinnen, aan vergeving van zonden en absolutie voor allen die Gods wetten hadden overtreden"

Personages

In de voor Indriðason kenmerkende stijl heeft hij de levens van een aantal personen tegen een jong historische achtergrond beschreven. In een stijl waarbij hij mensen figureert tijdens een levensfase waarin het op dat moment minder met ze gaat en individueel overlopen van de problemen, weet hij het accent sterk op de maatschappelijke omstandigheden van dat moment te leggen. In korte krachtige kernachtige zinnen, gecombineerd met minutieus aangebrachte perspectiefwisselingen tijdens allesbepalende dialogen doet hij waar hij zo goed in is. Waarbij de sfeer van landschap en leefomgeving zeker niet vergeten wordt.

Menselijke aspecten

Wisselend confronterend brengt de auteur het gevoel en gedrag van de IJslandse bevolking in deze voor hen zo donkere en ongewenste situatie op de lezer over. Tussen dat decor speelt het politieonderzoek in de verschillende zaken waarbij tot ver in het verhaal onduidelijk blijft wat destijds precies heeft gespeeld. En zoals vaak in zijn verhalen, spelen menselijke aspecten zoals overspel, onderdrukking, argwaan en de vlucht naar een vrij leven weer de eerste partij. Het maakt Valkuil buitengewoon interessant om te lezen en veelzeggend hoe de bevolking blijft worstelen met alles waar ze in hun leven mee in aanraking komen. De zorgen voor alle dag wissen het verleden van de IJslander niet uit, het geheugen blijft scherp en haalt de pijnpunten regelmatig naar de oppervlakte. Indriðason deelt dat graag met zijn lezers.

Wil je altijd op de hoogte zijn van de boeken binnen jouw favoriete genre? Stel je voorkeur in en ontvang updates.