Header 3 rivier
Header 3 rivier
Recensie

Eva Meijer weet met De nieuwe rivier de vinger op de zere plek te leggen in een verhaal dat leest als een hallucinante trip

11-06-2020

Hoe dringender de milieukwestie wordt, hoe vaker auteurs zich buigen over het probleem. Ecologische fictie is eigenlijk niet meer weg te denken uit het boekenaanbod en Eva Meijer heeft dat aanbod sterk verrijkt met De nieuwe rivier. Op de grens tussen speculatieve fictie, dystopie en hedendaagse problematiek zet ze een onrustwekkende detective neer in een magisch-realistisch decor.

Moord in de soja-industrie

Bereid je voor op een reis door een wereld van gordeldieren en kronkelbomen.We belanden in Koraalboom, het fictieve dorp dat de setting voor De Nieuwe Rivier biedt en waar ontbossing plots voor een nieuwe waterweg zorgt. Personages heten er Wotko, Domino, Jor of Maia. Zij zijn de ecologische slachtoffers van de groeiende soja-industrie die de westerse wereld en hun vee moet bevoorraden. Ze worden opgeschrikt door de gruwelijke moord op meneer Frys, een sojaboer uit het dorp. Hij leeft voort in zijn kleurrijke gedichten die we in het boek te lezen krijgen. Was het trouwens een passionele moord of juist een afrekening binnen het drugsmilieu? Of is er meer aan de hand? Wat heeft milieubeweging Onze Aarde hiermee te maken? Journaliste Janet Stone zoekt het uit, maar al gauw zijn er nieuwe ontwikkelingen die de zaak bemoeilijken.

"De rivier spreekt. Het idee erachter is dat het land ons vertelt dat we te ver gegaan zijn. Tot hier en niet verder. Letterlijk tot hier. Hij staat op, wijst naar een punt verderop. ‘Daar begint de rivier. Kom.’ Maia volgt hem, voor haar voeten schiet een kleine wezel langs."

Ecologisch bewustzijn

Wie dit boek, hoogstwaarschijnlijk tegen een rottempo, uitgelezen heeft, zal concluderen dat hoewel De nieuwe rivier als detective in de markt is gezet, het zich allesbehalve laat inperken door de conventies van genrefictie. Deze roman overstijgt haar genre in alle aspecten en is gewoon steengoed. We vergeten wel eens dat we ook op ecologisch vlak moeten instaan voor wat we zelf teweegbrengen. De nieuwe rivier is een confrontatie tussen de mens en zijn eigen verantwoordelijkheden. Het boek is urgent omdat het speelt rond milieuproblematiek, maar het heeft ook een frisse stijl. Dat Meijer zich soms op een kleine cliché laat betrappen, vergeven we haar heel graag vanwege de prachtige zinnen waar dit boek bol van staat.

Zo veel meer dan een detective

De nieuwe rivier zet de vorm van een detective naar de hand om iets interessanter dan genrefictie te bekomen. Literaire esthetiek en een moreel-ecologische boodschap primeren op het verhaal achter de misdaad. Misschien is ook dit wel een van de sterktes van De nieuwe rivier; aantonen dat milieuproblematiek niets van de oude structuren spaart. Zelfs de typische conventies van het detectiveverhaal worden ontworteld. Het resultaat? Een uiterst originele roman die nazindert.