Header onschuldigen
Header onschuldigen
Recensie

De onschuldigen van John Grisham: "Het disfunctioneren van een rechtssysteem blootgelegd"

06-02-2020

In 1989 verscheen zijn eerste roman, De jury, en na meer dan dertig andere boeken volgt nu De onschuldigen. De Amerikaanse auteur John Grisham wordt gezien als de uitvinder van het subgenre: juridische thriller. De Amerikaanse rechtspraak wordt, in tegenstelling tot Nederland, bepaald door een jury, bestaande uit burgers. Of deze wijze van rechtspraak de oorzaak is van het grote aantal onschuldig veroordeelden zal altijd wel leiden tot discussie, maar voor Grisham was het aanleiding tot het schrijven van De onschuldigen.

Onschuld bewijzen

Nadat Vicki Gourley ontdekt dat er met bewijsmateriaal is gesjoemeld tijdens een zaak waarbij ze als jury aanwezig was, richt ze het advocatenkantoor Guardian Ministries op. Met advocaat Cullen Post als eerste werknemer. Het advocatenkantoor zet zich in om onschuldig veroordeelde gevangen vrij te krijgen. Samen met Cullen Post en François Tatum (Frankie), die door Guardian Ministries op het nippertje aan de doodstraf ontkwam, zet Vicki zich in, in de strijd tegen het onrecht.
Quincy Miller zit een levenslange straf uit voor moord op een advocaat Keith Russo. Miller weet zelf dat hij onschuldig is en roept de hulp van Post in. Na zich ingelezen te hebben en na enkele gesprekken met Miller, is Post volledig overtuigd dat hij onterecht al vele jaren vast zit. Hij is er niet op uit om de echte dader te vinden, maar zal zich inspannen om de onschuld van Miller aan te tonen.

‘Doodstrafzaken slepen zich jarenlang voort in het tempo van een gletsjer, tot er een afspraak is met de naald’

Het opnieuw onderzoeken van een zaak waar al jaren eerder een uitspraak is gedaan door een rechter, kan tot onrust leiden bij mensen die destijds dezelfde rechtsgang gemanipuleerd hebben. Naarmate Post zich dieper in de rechtszaak van weleer werkt, vindt hij steeds meer onregelmatigheden. Zijn speurtocht wordt opgemerkt door invloedrijke personen aan de zijlijn die liever hebben dat er niets van deze zaak meer boven tafel komt.

Zwakte punten rechtssysteem

Grisham betrekt het recht in veel van zijn boeken. Liefhebbers van de juridische thriller komen ook bij De onschuldigen volledig aan hun trekken. Grisham verschaft met Cullen Post een uitstekende gids die de zwakke punten van het Amerikaanse rechtssysteem volledig blootlegt. Omkoping, misleiding en de kunst om de zwakke punten van mensen te kennen, blijken ideale middelen te zijn om de rechtsgang een bepaalde kant op te manipuleren. De jury bij rechtszaken blijkt ook tevens de achilleshiel te zijn van het systeem. Getuigen indoctrineren is een andere doelgroep om een bepaalde uitspraak te bewerkstelligen. Het schrijftalent van Grisham is inmiddels meer dan voldoende tot ontwikkeling gekomen om ook deze kant van de rechtspraak te gebruiken voor een interessant verhaal. De onschuldigen is, als verhaal, van een andere orde dan de meeste verhalen van Grisham. Het is enigszins voorspelbaar en minder spannend, maar voor de niet-Amerikaan altijd weer verrassend hoe het rechtssysteem in de Big Apple aan alle kanten rammelt. Wat dat betreft is het boek een ware eyeopener.