Salomon Header
Recensie

Kleur bekennen is letterlijk en figuurlijk de kern in Salomons oordeel van Robert Vuijsje

5-3-2019

Robert Vuijsje is in Amsterdam geboren, is van Joodse afkomst en heeft zich de beroepen van twee naaste familieleden eigen gemaakt. Journalistiek van zijn vader Bert Vuijsje, en schrijver van zijn neef Herman Vuijsje. Tijdens zijn werk als journalist interviewde hij een aantal interessante en vooraanstaande personen, zoals spelersmakelaar Sigi Lens en de huidige president van Suriname, Desi Bouterse. In 2016 presenteerde hij een lezing over de Surinaamse nationalistische anti-koloniale schrijver en verzetsstrijder Anton de Krom. In zijn pas verschenen roman Salomons oordeel hebben alle bovenstaande thema’s een plaats gekregen.

Herkomst en achtergrond van de familie Cohen

In Salomons oordeel maakt de lezer kennis met het gezin Cohen, bestaande uit vader Max, moeder Alissa Sion en de 17-jarige zoon Salomon. Het bijzondere van de familie is hun herkomst en achtergrond. De vader, Max Cohen, is in Nederland geboren, blank en van joodse afkomst. Allisa Sion heeft een donkere huidskleur en haar roots liggen in Suriname. Het gezin is gehuisvest in een etagewoning die grenst aan het Vondelpark in Amsterdam. De woning maakt deel uit van een groot huis dat eigendom is van Max zijn vader. Het gezin heeft een sterke verbondenheid met hun afkomst, die veelvuldig ter sprake komt bij nagenoeg ieder voorval. Als Salomon de relatie met een meisje heeft beëindigd, wordt hij vervolgens beschuldigd van verkrachting. Een gebeurtenis die de relatie van zijn ouders behoorlijk op de proef stelt.

“Waarom moest zij zich aanpassen? Waarom moest ze altijd denken: hoe kan ik mijn woorden zo formuleren dat het comfortabel en acceptabel is voor de witte Nederlander?”

Discriminatie

Vuijsje heeft in Salomons oordeel een ontroerend beeld geschetst van drie gezinsleden met een verschillende cultuur, huidskleur en geloofsovertuiging, woonachtig in Amsterdam. Ingewikkelder kun je een gezinssituatie haast niet voorstellen. Met grote regelmaat worden dagelijkse gebeurtenissen beschreven die in ieders leven wel voorkomen, gerelateerd aan huidskleur (donker) of achtergrond (joods). Het verhaal schuurt dan ook vaak tegen het begrip discriminatie aan, soms heel duidelijk, maar soms ook nauwelijks waarneembaar.

Vuijsje als ervaringsdeskundige

De schrijfstijl die Vuijsje hanteert, is veelzeggend, confronterend en vaak ook illustrerend. Dit brengt direct het gevoel over hoe bepaalde uitspraken van anderen bijvoorbeeld op een donkere vrouw overkomen. Natuurlijk is de afkomst van de auteur onder andere de reden dat hij op het gebied van het krijgen van een ongezouten mening over afkomst, huidskleur en persoonlijke benadering als ervaringsdeskundige kan worden gezien.

"Racisme gaat over machtsstructuren. En personen van kleur hebben geen machtspositie"

Serieuze noot met een vleugje luchtige humor

Samengevat is Salomons oordeel een met veel overtuiging gebrachte beschrijving van menselijke tegenstellingen die voortkomen uit uiterlijke verschillen en levensopvattingen die nu eenmaal synoniem zijn voor een multiculturele samenleving. De talloze toekomstige lezers van dit verhaal zullen waarderen dat de levendige schrijfpen door Robert Vuijsje gehanteerd wordt. Met een serieuze noot en een vleugje luchtige humor is een betere combinatie voor de ter sprake komende onderwerpen nauwelijks denkbaar. Een realistisch verhaal met goed neergezette en beeldende personages, volledig overgeleverd aan de schrijfstijl, kennis en kunde van de auteur. Hiermee is aan alle voorwaarden voor een succesvolle roman voldaan.