Interview

Samuel Bjørk over zijn misdaadroman De doodsvogel

1-3-2016
02 Doodsbloei

Janneke Siebelink interviewde de succesvolle Noorse schrijver Samuel Bjørk over zijn schrijverschap, zijn kijk op de wereld en het succes van de Scandinavische noir.

Diepgang

Heb je enig idee waarom lezers het zo waarderen?

Het is een apart boek: misdaadroman, maar het focust ook op de personages. Dit is me vaker gevraagd: Waarom heb je een misdaadverhaal nodig wanneer de personages zo interessant zijn? Mijn intentie toen ik begon met schrijven was mijn lezers een superspannend boek bieden, een page-turner, en daarbij verhalen vertellen.

Zijn het boeken die je zelf ook graag zou lezen?

Jazeker. Ik lees zelf niet zoveel crime verhalen, maar als ik ze lees mis ik vaak diepgang in de karakterbeschrijvingen. De gemiddelde thriller is meer plot based. Veel mensen spreekt dat aan, maar ik houd juist van de verhalen achter de karakters.

Beide boeken gaan over sektes. Wat fascineert je daaraan?

Ik heb een groot aantal documentaires over dit onderwerp bekeken en vraag me af hoe mensen hierin terechtkomen. Zoals sektes hun geest bewerken en zorgen dat ze hun individualiteit opgeven… dat fascineert en beangstigt me. Enkele nauwe vrienden zijn betrokken geraakt bij sektes. Mensen zoeken naar een plek waar ze thuishoren, naar zichzelf. Veel mensen hebben behoefte aan deze leiders.

Morele kompas

Heb je een boodschap die je wilt uitdragen met je boeken?

Geen duidelijke boodschap, ik houd er niet van om met het vingertje te wijzen, maar heb natuurlijk mijn morele kompas en idealen. Zoals ik al aangaf, gaat mijn belangstelling uit naar het sociale aspect van storytelling. Zo hebben lezers aangegeven dat ze door het lezen van mijn boek over zichzelf zijn gaan nadenken. En als ik dan ook nog een spannend boek kan schrijven…

Zelf heb je drie kinderen maar je schrijft over verschrikkelijke dingen die kinderen overkomen.

Het zijn verhalen die gewoon bij me opkomen en maar niet weg willen gaan, al heb ik dat geprobeerd. Dus ik moet deze verhalen schrijven, maar doe dat zo voorzichtig mogelijk. Mensen denken aanvankelijk dat het een afschuwelijk boek is, maar het bevat geen expliciet geweld. Daarnaast is het op psychologische leest geschoeid: het boek handelt meer over goed dan over kwaad.

Heb je ooit zelf te maken gehad met geweld?

Vorig jaar werd ik zomaar, zonder reden, aangevallen in Oslo. En in de metro werd ik achternagezeten door een groepje jongeren. Maar dat soort ‘slecht’ stoort me niet. Ik stoor me aan sommige (religieuze) leiders. Grote groepen mensen die worden onderdrukt. Het klinkt cliché, maar deze onderdrukking raakt me erg. Landen waar mensen bijvoorbeeld geen auto mogen rijden.

Kritische noot

Wat interesseert je zo in het sociale aspect van verhalen vertellen?

Sommige journalisten hebben een hekel aan mij, omdat ik zeer kritisch ben in mijn boeken over journalistiek. Zij dragen verantwoordelijkheid, maar komen deze vaak niet na. Ze hebben miljoenen lezers, echter schrijven over domme dingen zoals iemands nieuwe tieten of nieuwe vriendin. Dat maakt me boos. Het is compleet oninteressant! Daarom heb ik een heleboel slechte recensies gekregen in Noorwegen.

Dus geef je geen interviews in Noorwegen meer?

Jawel, ik doe nog wel een aantal interviews bij het uitkomen van mijn boek. Ik was misschien wel wat negatief bij de vorige vraag, er zijn ook een heleboel prima journalisten.

In de Doodsvogel speelt het internet een grote rol bij de verspreiding van wreedheid. Heeft het internet van de wereld een slechtere plek gemaakt?

Nee, volgens mij heeft internet daar niets mee te maken. Ik ben niet aangesloten op de social media, ik ontmoet mensen liever face to face. Ik denk dat een heleboel mensen, droevig genoeg, op zoek zijn naar een beetje aandacht. Je moet jezelf portretteren als de perfecte vrouw, moeder… Ik vind dat soms een beetje sneu. Het is natuurlijk wel een perfect medium om bijvoorbeeld met buitenlandse vrienden te chatten. Maar ik denk het goed zou zijn als sommige mensen een break nemen van social media.

Hoe het allemaal begon

Veel mensen weten niet hoe je begon met schrijven. Je nam deel aan een schrijfwedstrijd en werd tweede met ‘Ik reis alleen’.

Ik had nog nooit een misdaadroman geschreven en wilde dat wel eens uitproberen. Ik gebruikte een geheime naam en e-mailaccount. Grappig genoeg was de organiserende organisatie mijn eigen uitgever. Ze wisten niet dat ik het was. Alleen een paar vrienden waren op de hoogte van mijn deelname. Toen ik als tweede eindigde wilden ze het boek uitgeven, dat wilde ik echter liever elders doen, bij een uitgeverij waar alle PR gericht zou zijn op mij en niet op de winnaar.

Dus Samuel Bjørk is niet je echte naam?

Mijn echte naam is Frode Sander Øien. Mijn Amerikaanse vrienden noemen me Frodo, uit The Lord of the Rings.

Het boek bestaat uit verschillende verhalen. Schrijf je ze één voor één?

Ik schrijf hoofdstuk na hoofdstuk. Ik probeer me voor te stellen wat mijn lezer graag zou willen lezen na het voorafgaande. De verhalen zitten in mijn hoofd, ik creëer ze al schrijvende, probeer dynamisch en organisch te schrijven. Dit wordt een serie boeken maar deze drie gaan over Mia en de dood van haar zus en haar strijd.

Samuel Bjørk heeft ook een expertlijstje gemaakt voor ons. Benieuwd? Klik dan hier.