Header tekens van leven
Header tekens van leven
Recensie

Tekens van leven is de langverwachte debuutroman van Frederik Willem Daem. En of hij het wachten waard was!

09-09-2020

Frederik Willem Daem wist met zijn debuutbundel naast prijzen ook vele zieltjes te winnen. Sindsdien was het wachten op een eerste roman en dat is Tekens van leven geworden. Dit prachtig vormgegeven boek overtreft ieders verwachtingen. De setting ervan is tevens de plaats waar de auteur het neerschreef: een bruine kroeg.


Verdriet verdrinken

Maak kennis met Andreas, een Vlaamse jongeman die op een dag café De Kauw binnenstapt, een break neemt als reclamemaker en zijn relatie op de klippen ziet lopen. In geen tijd wordt hij slachtoffer van zijn eigen inertie en voor hij het goed en wel beseft, lijkt hij vastgeroest in zijn nieuw stamcafé. Van daaruit keert hij in gedachten terug naar zijn recent afgelopen relatie; het verlangen naar Hertje blijft groot. Wat heeft hem in godsnaam bezield? Inmiddels raakt hij aan de praat met de vaste klanten van De Kauw en uitbaadster Patricia wordt het klankbord voor zijn verdriet. De remedie? Long Island iced tea. In deze plek waar de tijd stilstaat botviert onvervuld verlangen en melancholie.

Op z'n Vlaams

In zijn geheel eigen stijl schrijft Daem tussentalige dialogen die dit boek een hoog geloofwaardigheidsgevoel geven. Het moet gezegd worden dat sommige Vlaamse uitspraken soms wat vernederlandst overkomen. Maar daar kunnen we vanuit de optiek: een zo groot mogelijk lezerspubliek te bereiken, uiteraard begrip voor opbrengen. Het zou onnatuurlijk aanvoelen om ‘Visse’, ‘Trisj’ en ‘Spinne’ Algemeen Nederlands in de mond te leggen. Dit is overigens een van de grote verdiensten van de roman; vanuit een setting en met personages die niet bepaald het hoogste echelon toebehoren hoogwaardige literatuur brengen. Platvloersheid en diepzinnigheid gaan hand in hand. In dat aspect is dit boek Clausiaans te noemen, een compliment dat niet eens overdreven is.

“Wat had de mens tenslotte aan de mogelijkheid te gaan en staan waar hij wilde als hij niet eens wist waar hij hoefde te zijn”.


Sterrenhemel

De korte hoofdstukken in Tekens van leven worden steeds voorafgegaan door allerhande vlekjes, waarvan geen enkele combinatie dezelfde lijkt te zijn. Die vlekjes vinden we ook terug op de cover van de roman en beelden een sterrenhemel uit. Elk verschillend hoofdstuk wordt zo een teken van leven in de kosmos. Wanneer we die met elkaar gaan verbinden beginnen we patronen te herkennen, constellaties waar we betekenis aan toekennen. Dit is hoe we Andreas’ verhaal misschien nog het best lezen, als deel van een groter geheel dat zich verhoudt tot de levens van anderen en zo betekenisvol wordt. De vraag is nu hoe Tekens van leven zich tegen de sterrenhemel van de Nederlandstalige literatuur zal gedragen. Wat mij betreft is die een helder licht rijker.