Sprong op normandie header
Interview

Anke Manschot praat over De sprong op Normandië: “Een piefpafboek waarin alleen maar gevochten wordt, gaat snel vervelen”

Journalist Anke Manschot schreef een spannend en aangrijpend jeugdboek over D-Day dat in 2015 is verschenen. De hoofdpersoon is Dave, een Amerikaanse parachutist die in 1944 meehelpt Frankrijk en Zuid-Nederland te bevrijden. De sprong op Normandië is gebaseerd op waargebeurde verhalen van Amerikaanse soldaten, maar is allesbehalve een saai geschiedenisboek geworden.

Hoe kwam je op het idee voor dit boek?
“Ik ben in 2011 met mijn vriend naar Normandië gereisd om daar invasiestranden, oorlogsmusea en militaire begraafplaatsen te bezoeken. Ik werkte toen nog als journalist bij maandblad Opzij en was helemaal niet van plan een boek over D-Day te schrijven. Maar ik vond die geschiedenis zo indrukwekkend dat ik een jaar later opnieuw als toerist ben teruggegaan naar Normandië. Pas in 2013 kwam ik tijdens een treinreis opeens op het idee een jeugdboek over de invasie in Normandië te schrijven, vanuit het perspectief van een van onze bevrijders. Dat jeugdboek was er nog niet, terwijl ik in Normandië toch veel tieners ben tegengekomen die in D-Day waren geïnteresseerd. Ik wist meteen dat het over een Amerikaanse parachutist moest gaan. Ik had tijdens mijn eerste vakantie in Normandië al een interessant boek gelezen over Airborne, de Amerikaanse luchtlandingstroepen. Zo spectaculair en heldhaftig en stoer wat die parachutisten hebben gedaan: letterlijk in een oorlog springen. In 2014 ben ik voor de derde keer naar Normandië gegaan, ditmaal voor research.”

Wist je al veel van militaire zaken af?
“Helemaal niet. Zo wist ik toen ik met mijn boek begon niet eens het verschil tussen een bazooka en een mortier. Ik wist ook niets van militaire rangen af en verwarde een korporaal met een kolonel. Maar ik ben als journalist gewend om me met hart en ziel in een nieuw onderwerp te verdiepen. Ik ging als een bezetene uittreksels maken van boeken over de invasie in Normandië en over de bevrijding van Zuid-Nederland waaraan Amerikaanse parachutisten ook hebben meegedaan. Ik heb in totaal 24 boeken over deze geschiedenis verslonden. Daarnaast heb ik talloze brieven van Amerikaanse soldaten uit de Tweede Wereldoorlog gelezen en natuurlijk heb ik ook diverse oorlogsfilms bekeken, zoals Band of Brothers. Verder heb ik contact gezocht met een paar Nederlandse militaire deskundigen voor advies. Ik denk dat ze weleens gek van me zijn geworden, zoveel wilde ik weten. Ik heb ook met een parachutist gepraat over hoe het is om hoog in de lucht uit een vliegtuig te springen. Hij wilde graag een tandemsprong met mij maken, maar dat durfde ik niet. Ik ben wel met twee wapenexperts naar een schietvereniging gegaan om te leren schieten met een pistool, een revolver en een geweer. Die twee mannen moesten echt op me inpraten voordat ik dat durfde. Niet te geloven wat voor power er in zo’n wapen zit als je het afvuurt.”

Heeft Dave, de hoofdpersoon in jouw boek, echt bestaan?
“Nee, ik heb Dave en zijn kameraden verzonnen, al hebben ze trekjes van mijn vier broers, mijn vriend en andere mannen die ik ken. Maar wat ze meemaken, is wel gebaseerd op waargebeurde verhalen van soldaten in de Tweede Wereldoorlog.”

Het boek gaat niet alleen over gevechten in Europa, maar ook over de aanval op Pearl Harbor, de militaire opleiding in de VS, en de voorbereidingen in Zuid-Engeland op de invasie.
“Een piefpafboek waarin alleen maar gevochten wordt, gaat snel vervelen, is mijn ervaring. Ik vond het juist interessant om te laten zien hoe Dave, een gewone Amerikaanse jongen van het platteland, verzeild raakt in Normandië en Zuid-Nederland. Hij is net zoals de meeste Amerikaanse jongens in die tijd nooit eerder in Europa geweest en nu moet hij daar zijn leven gaan riskeren voor allemaal onbekende mensen. Schrijfster Annejet van der Zijl zei ooit in het tv-programma Zomergasten: “Je moet een vraag hebben voordat je met een boek begint.” Mijn vraag was: wat bezielt een jongen om zich als vrijwilliger aan te melden voor het levensgevaarlijke parachutistenwerk? Natuurlijk had hij dienstplicht, maar voor Airborne vroegen ze vrijwilligers. In mijn boek krijg je een antwoord op mijn vraag. Ik beschrijf ook hoe de eerste oefensprong uit een vliegtuig gaat en hoe de bootreis naar Zuid-Engeland verloopt, waar de Amerikaanse, Canadese en Britse soldaten zich verzamelen voor de invasie. Ook die bootreis was al gevaarlijk, omdat er onderzeeboten met torpedo’s op de loer lagen. En ik laat Engeland zien door de ogen van Dave.”

Ging het schrijven je makkelijk af?
“Absoluut niet. Ik heb er twee jaar keihard aan gewerkt. Het voelde alsof ik een hoge, steile berg aan het beklimmen was. Op een gegeven moment zat ik helemaal vast. Ga maar naar het NIOD, het oorlogsinstituut, raadde mijn vriend mij aan, dan raak je vast weer geïnspireerd. Toen ik daar ging rondsnuffelen in de archieven ontdekte ik honderden brieven van Amerikaanse soldaten in de Tweede Wereldoorlog. Toen kwam ik op het idee om het lopende verhaal af te wisselen met brieven. De soldaten destijds hadden immers geen mobiele telefoon, konden niet bellen of appen met hun geliefde, familie en vrienden. Die brieven waren een gouden greep, want zo kon ik toch leuke informatie kwijt die niet in het lopende verhaal paste. Maar een boek schrijven is gelukkig niet alleen maar afzien en lijden. Ik heb er ook van genoten, zeker als het me weer gelukt was een nieuw hoofdstuk te schrijven.”

Ben je bezig met een nieuw boek?
“Nee, ik werk momenteel met veel plezier als verslaggever voor de wijkkrant Jordaan & Gouden Reael en als rondleider in het Verzetsmuseum en in het Joods Cultureel Kwartier in Amsterdam. Ik weet niet of ik ooit nog een boek ga schrijven, of ik opnieuw die hoge, steile berg op wil. Maar wie weet stuit ik in de toekomst toch weer op een fantastisch onderwerp dat een boek waard is.”

© Foto van Adrienne Korzilius

De sprong op Normandië

Dave kan niet geloven wat hij ziet. Het bloed stolt in zijn aderen. Zijn maag draait zich om. De Tweede Wereldoorlog is in volle gang. Dave, een verlegen Amerikaanse jongen, wil dolgraag dat het weer vrede wordt. Hij laat zich door zijn beste vriend Joey overhalen om parachutist te worden bij Airborne, een nieuw onderdeel van hun leger. Na een zware training, ver van huis, staan hij en Joey voor een levensgevaarlijke opdracht. Ze moeten in de nacht van D-Day op Normandië springen en meehelpen Europa te bevrijden. Zal Dave zijn vriendin, op wie hij stapelgek is, ooit terugzien? Een jeugdboek over oorlog, angst en verdriet, maar ook over vriendschap, liefde en moed. Gebaseerd op waargebeurde verhalen van Amerikaanse parachutisten in de Tweede Wereldoorlog.